پیشینه نظری مورد
در ایدئولوژی اسلام، مسجد تحت عنوان کانون مشترک عبادی – سیاسی محور گذاری شدهاست، بیشتر أمرا و فرمانروایان کشورهای اسلامی که خویش را خلیفه الله هم می دانستند بر آن بودند که کاخهای سلطنتی و دارالاماره را مجاورت مسجد مهم شهر سازه نمایند تا با مسجد رسیدگی داشته باشند. در شهرهای جمهوری اسلامی ایران برای مثال اصفهان، طهران، قزوین و مشهد نیز مساجد جامع و اصلی به نحوی با ارک ( دارالاماره یا این که دارالحکومه) رابطه بی واسطه و یا این که مجاورت داشته اند.
مسجد تحت عنوان محل تجمع و عبادت نقش خاصی را در بعدازظهر نبوی به ذمه داشت و ضمن مرکزیت اداری سیاسی، محل دانش و یادگرفتن و به منزله محلی برای وعظ و موعظه و حل و فصل اختلافات مسلمین و اول راءس یاد دادن به شمار میرفت. در سالهای شروع قرن دوم تحولی نو در آن بوجود آمد و نقش عمدهای در قضیه آموزشی و علمی پذیرفت که فیض وقار بعداز بعدازظهر فتوحات بود. شکوفایی مساجد تا نقطه نهایی سده سوم هجری ادامه داشت البته باید یاداوری نمود که در کلیه مساجد به فرمان یادگرفتن پرداخته نمی شد و این فرمان منحصربهفرد و محصور به مجموعهای مساجد بود که به خیال و خاطر موقعیت محلی، فرهنگی و مذهبی و برخی عامل ها دیگر بر بقیه مساجد برتری داشتند و نقش نوعی دانش کده همگانی را ذمه دار بودند. اولیه راءس قانونی جهت پیشرفت علم ها و فوت و فن، بیت الحکمه اسم داشت که در بغداد بعدازظهر عباسی احداث شد. مبنا آن از کتابخانهای خرد اساسریزی گردیده بود و در حین مأمون گسترش یافت.
با پژوهش تاریخ قبل انقلاب شکوهمند اسلامی مستقل ار این که مساجد محل پرستش ،تربیت وآموزش بوده میباشد، مساجد جای امنی برای تصمیم گیری و طراحی برنامه در بخش اعظمی از موردها نیز محسوب می گردیدهاست، گردهمایی های وعظ و خطابه و سخنرانی های پرنور گرایانه اهل دانش و آئین در مسجد، نقش مؤثری در بیداری و تدبیر عموم داشته و داراست. در سود، مسجد، مقر خیزش انقلابیان و مبارزان آئین داری میباشد که با کژ روی ها و کژ رفتاری های جامعه به رویارویی برمی خیزند و تکان های انقلابی را مرتب سازی می نمایند.
منزلت معظم رهبری، با اشاره به نقش انقلابی مسجد و احیای مساجد کشورهای اسلامی بعداز انقلاب کشور ایران میفرماید:
«تا پیش از انقلاب اسلامی، کسی جرأت نمیکرد دم از اسلام بزند. دراین کشورهای اسلامی که امروز مسجدها رونق پیدا می نمایند و کانون تحرک میشوند، تا روز گذشته مسجدها وابسته به یک مشت پیرمرد از شغل افتاده بود. امروز آن مسجدها مکان جوان ها و کانون تکان هاست».
مؤمنان هشیار و با خبر، پیکار با حکومت ستمگر پهلوی را از مسجد شروع کردند و آن را راس عمل های مبارزاتی خویش قرار دادند. رژیم پهلوی میکوشید مساجد را به انزوا بکشاند و جوان ها تشریفات ترحیم مشهد را از آنجا به دور نگه داراست و کار های مذهبی و سیاسی مساجد را در دست گرفتن نماید. به همین برهان، به در دست گرفتن واعظان و نشست های سخنرانی و کار های فرهنگی عموم در مساجد می پرداخت. نقش مسجد در انقلاب اسلامی به قدری بزرگ بود که رژیم، در بعضی از مساجد را بست. اما حکومت نتوانست بازدارنده کارآیی مسجد گردد و مسجد، به مقر انقلاب و راءس تکثیر آموزه های اسلامی و محل وحدت نیروهای انقلابی تبدیل شد. مساجد، راس تبادل داده ها و نشست های مشورت بین مبارزان بود و پخش اعلامیه در بیشتر مساجد کشور ایران شکل می گرفت.
مساجد عمدهترین ابزار روحانیت برای رابطه با قشرها متعدد جامعه بودند که از این طرز ایدئولوژی انقلاب و پیام روحانیت به گوش عموم می سید. همینطور ادله اساسی بسیج تاجران و بازاریان، مساجد بودند که به جهت لینک تاریخی مسجد و بازار در قیامها و اعتراضات مردمی، مسجد راءس تشکل و سازماندهی بازاریان بود. براین اساس در انقلاب اسلامی، مساجد تحت عنوان یکیاز موادسازنده عمده انقلاب یعنی سازمان و مقر اجتماعی دستههای مخالف رژیم در کنار دو رکن دیگر یعنی رهبری و ایدئولوژی به نقش آفرینی پرداختند و تحت عنوان یک بنیان مدنی ساکن با ارائه کارکردهای متفاوت توانستند در مقایسه با سازمانها و سازمان های مدنی امروزی، نقش بسیار مهمی در جامعه انجام نمایند و قابلیت و امکان مذهب و سازمان های مذهبی را به اکران بگذارند[5]
در جریان مبارزه تحمیلی رزمندگان هشت سال حفاظت مقدس در مساجد شایستگی های موردنیاز سیاسی و عقیدتی را پیدا می کردند و خویش را فراهم برای پیکار معاند می دیدند و مقر های بسیج مساجد که امروزه نیز وجود دارا هستند وضعیت قابل قبولی را برای تربیت نسل جوان در بعد ها گوناگون آماده می کنند. مساجد جای مطلوب إرایه قیمت های فقاهتی و اعتقادی و مفاهیم فرهنگی بوده اند، نشستن پای سخنرانی های مذهبی و سیاسی، و کمپانی در نرمافزار مذهبی به دنیا آمدن و مصیبت اهل بیت(علیه السلام) از مفاد دیگری بوده میباشد که نقش مساجد را در تقویت مبانی ارزشی معرفی می کند.
2- منزلت مساجد در قرآن، روایات و احادیث
کلمه مسجد مجموعاً 28 رتبه در قرآن کریم و مهربان مذکور که 22 گزینه آن به طور مفرد و 6 آیتم آن به طور عده آمده میباشد. دراین آیه ها به التفات و مقام رفیع مسجد در اسلام، مقداری از احکام مسجد، مسجدالحرام و احکام خاص آن مسجدالاقصی و مسجد اصحاب کهف، اشاراتی گردیده است[6]
در قرآن، هر جا حرف از مسجد به در بین آمده، جنبه های عبادی آن تحت عنوان نقش نخستین و بنیادین این مقام مقدس، گزینه تأکید قرار گرفته میباشد. معبود والا میفرمایند:»و مساجد ویژه خداست. پس هیچ کس را باایمان مخوانید (وَ مَساجِدُ یُذْکَرُ فیهَا اسْمُ اللَّهِ کَثیراً)[7]؛ و مساجدی که اسم معبود در آن ها بسیار برده می گردد.»
با دقت به آیه های 36 و 37 سوره فروغ و روشنایی نیز مسجد، مقر تجمع مردانی میباشد که صبح و شام در آنجا به تسبیح و عبادت درگیر اند و هیچ کسب و کار و معامله ای آنها را از خاطر پروردگار گشوده نمی داراهستند.
پیرامون عنایت مساجد و منزلت رفیع آنان، احترام نهادن به مساجد، آباد نگاه داشتن مساجد، حضور یافتن در آنان برای ادای نماز و آموزش علم، اشاره هایی گردیدهاست:
«إِنَّمَا نُصِبَتِ الْمَسَاجِدُ لِلْقُرْآنِ»[8]
همانا مساجد برای قرآن نهاد شده است.
در متن ها حدیث اهل سنت میباشد که پیامبر معبود(صلی الله علیه و آله وسلم) فرمودند:
در شرایطیکه فردی هکر نستان یا این که شبانگاه روش مسجد را در پیش گیرد و تنهاً غرض از آموزش نه و نیکبختی باشد یا این که بخواهد آن را به سایر افراد یاددادن دهد، همسان مجاهدی میباشد که در خط مش معبود به جهاد پرداخته و با غنیمت بازگردد.
در حدیثی دیگر از آن حضرت نقل گردیدهاست «الْمَسَاجِدُ بُیُوتُ الْمُتَّقِین »[9] مسجدها، منزل های پارسایان و پروا پیشگان میباشد. پیامبراکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) فرموده اند:
حق مساجد را بدهید که آن دو رکعت نماز میباشد قبل از اینکه در آن بنشینید.
امام علی(علیه السلام) میفرمایند:
«نشستن در مسجد در نزد اینجانب خوب میباشد از نشستن در پردیس؛ به این دلیل که در نشستن در فردوس خشنودی اینجانب میباشد و در نشستن در مسجد، رضایت پروردگارم. کسی که مسجدی را بزرگداشت و احترام کرد، در روز قیامت، خداوند را خندان و شادان دیدار می نماید و طومار عملش به دست راستش داده میگردد.»
در حدیث دیگر میفرمایند: «ریاضُ الْجَنَّةِ الْمَسَاجِدُ» مسجدها، باغات و بستان ها بهشتی اند.
ودر بعضی از احادیث مساجد پایگاهی چهت نیل به خداوند و قربت به آستانِ قُربِ حضرتِ حق خاطر گردیده که پروردگار متعال نیز در تحسین آنها که چنین می اندیشند، میفرماید:« همان طور که ستارگان برای زمینیان پرتوافشانی می نمایند، مساجد نیز برای اهل افق روشنایی افشانند و بی شک خوشبخت، کسی میباشد که مساجد، منزل هایش باشد[10] »
3- مساجد در آسمان 1404وسیاست های اپ پنجم توسعه و گسترش
بر طبق گواهی منظره بیست ساله کشور ایران برای شخص اهل ایران در آسمان 1404هجری خورشیدی خصوصیت های بر شمرده شدهاست.« فعال ،مسئولیت پذیر، ایثارگر، خداترس، رضایتمند، منتفع از وجدان کاری، انضباط، روحیه تعاون و سازش اجتماعی، دارای تعهد به نظام اسلامی و شکوفایی جمهوری اسلامی ایران و مفتخر به اهل ایران بودن.»
با ثبت و ابلاغ گواهی دیدهانداز بیست ساله ایران که تصویر کشورایران آتی را پیاده سازی نمود، بلوغ فکری و مدیریتی فرهیختگان جامعه اسلامی بروز و ظهور یافت. بهاین معنا که جامعه جوان، پویا، مستعد و مدیران هوشمند و مدبّر مملکت دگرگونیهای فضا ملی و جهانی را فهم و شعور نموده و همت مینمایند تا زمانه گذار پیشرفت ملی را با سرعت سپری نموده و سطح معاش جامعه اهل ایران را به سطح معاش جامعه ها بسط یافته برسانند.
مبتنی بر این منظره در عرش 1404« جمهوری اسلامی ایران کشوری میباشد پیشرفتیافته با منزلت نخستین اقتصادی، علمی و فناوری در سطح حوزه، با نامونشان اسلامی و انقلابی، الهامقسمت در دنیا اسلام و با تعامل خالق و مؤثردر رابطه ها دربین الملل،
زیرساخت مهم مایحتاج الگوی علماساس، برخورداری از علم توسعه یافته، استعمال از همه گنجایش های انسانی ومادی جامعه در استخراج بهاین اصلی است و دراین اثر مرکز ها فرهنگی و اسلامی به ویژه سازمانهای فرهنگی با نام و نشان بخشی اسلامی در تحقق هدف ها مدرک منظره 1404 و اپلیکیشن پنجم گسترش از التفات بالایی برخورداراست.
عنایت منزلت مساجد در مرزو بوم ما بی بدیل میباشد البته آنچه در حق تقدم این صحبت قرار میگیرد، پرنور شدن نقش و کارکردهای آن در جامعه میباشد. نقشی که هرروز با فراگیرتر شدن ابزارهای پیوندها جمعی در فضای مجازی معدود رنگ خیس میشود و بایستی برای ثبت منزلت این مقر های معنوی و مذهبی در اینگونه قوانینی اپ داشت. تدوین مدرک منظره گسترش مساجد در آسمان 1404 در حالی به درخواست راس استیناف به کارها مساجد در مجمع تشخیص مصلحت نظام به نقطه پایان رسیده میباشد که آرزو آن می رود، راهبردهایی برای پرنور شدن کارکردها و نقش مساجد در عرصه های اجتماعی و فرهنگی و رابطه و وظایف بقیه دستگاه ها و سازمان های مربوط به آن، در سیاست های نرمافزار پنجم پیشرفت گنجانده گردد.
تشریفات ترحیم مشهد برای مدیریت بهتر مراسم؛ از انتخاب خدمات تا کنترل هزینهها