مجله خبری تشریفات

قیس بن سعد بن عباده
قیس بن سعد بن عبادة خزرجی،(درگذشته ۶۰ق) از صحابۀ انصار نبی اکرم(ص)، بلندمرتبه خویشان خزرج، از کارگزاران حکومت علوی و فرماندهان سپاه امام علی(ع) و امام حسن(ع) و از سخاوتمندان پر اسم و رسم تشریفات ترحیم مشهد عرب.

قیس در بیشتر مبارزه‌های زمان رسول(ص) و حضرت علی(ع) حضور داشت و در برخی از آن‌ها به عنوان مثال صفین درفش و فرماندهی را بر ذمه داشت. وی از سوی حضرت علی(ع) تحت عنوان کارگزار ولایت مصر و آنگاه آذربایجان منصوب شد. قیس در عصر امام حسن(ع) نیز از فرماندهان آن حضرت بود که بر طبق بعضا گزارش‌ها با صلح آن حضرت با معاویه موافق خلا. قیس احادیثی نیز از رسول اکرم(ص) نقل نموده است و علامه امینی اسم اورا در شمار شاعران رخداد غدیر در قرن ابتدا قمری بیان نموده است.

اسم، لقب و نسب
معاش‌طومار‌نویسان اسم بابا قیس را سعد بن عبادة بن دلیم بن أبی‌حلیمة نگاشته‌اند. نسبت خزرجی به منجر نسبت قیس و پدرانش به بستگان خزرج مدینه میباشد.[۱] برادرش سعید نیز از راویان حدیث غدیر و کارگزارن حکومت علوی بوده میباشد.

لقب وی ابوالفضل، ابوعبدالله یا این که ابوعبدالملک و مادرش فکیهه بنت عبید بن دلیم بن حارثه بود. نسب‌شناسان او‌را ستوده و گفته‌اند که زیرک، باذکاوت و صاحب و مالک رای و در خیانت‌های جنگی سرآمد بود. از وی نقل میباشد که درباره خود گفته میباشد: «در شرایطی که فرستاده نفرموده بود که منزلت کارشکنی و فریب حریق میباشد، اینجانب مکارترین و فریبکارترین مرد عرب می‌شدم.»[۲]

خصوصیت‌های اخلاقی
قیس، پدرش و پدربزرگش کلیه گرانقدر قبیله خود بودند.[۳]و آن‌ها‌را از سخاوتمندان عرب دانسته‌اند و در روایتی از رسول اکرم(ص) آورده‌اند که «قیس از خویشاوندان سخاوت و عفو و بخشش میباشد.» و گفته‌اند که پدرش سعد همواره همراه فرستاده(ص) بود و هر روز برای وی در مدینه، وقت خوراک تناول کردن، ظرفی خوراکی می‌ارسال کرد.[۴]

به گفته واقدی هنگامی نبی در غزوه غابه از مدینه بدور بود، سعد، پسرش قیس را همدم چند دفعه رطب پیش رسول(ص) ارسال کرد. وقتی که فرستاده(ص) قیس را سوار بر اسبش روئت کرد، خرسند شد و وی و پدرش را ستود. خزرجیان که نزد نبی بودند، به وی گفتند که‌این خویشان در دغدغه‌های دوران همواره پشتوانه عموم بوده‌اند و آنگاه نبی(ص) آن حدیث «خیارکم فی الاسلام، خیارکم فی الجاهلیه اذا فقهوا فی الدین؛ نیکان شما در اسلام به عبارتی نیکان شما در نادانی‌اند به شرط آن که در آئین پروردگار فهم و شعور حصول نمایند.» را بر گویش آورد.[۵] واقدی نقل کرده که در سریه خبط نیز زمانی سپاه اسلام با گرسنگی و کمبود مواد غذایی رو به رو شد، قیس با دست و دلبازی، تعدادی پرواری گوساله و بز از فردی به طور نسیه خرید و یک سری روز سپاه اسلام را از گرسنگی رهانید. زمانی به مدینه رجوع، پدرش قرض او‌را اعطا کرد و به منجر این شغل، اموال اکثری به وی داد و نبی به دنبال این روایت قیس و خاندانش را به سخاوتمندی و عفو و بخشش ستود.[۶]

قیس بن سعد بن عباده
قیس بن سعد بن عبادة خزرجی،(درگذشته ۶۰ق) از صحابۀ انصار نبی اکرم(ص)، بلندمرتبه خویشان خزرج، از کارگزاران حکومت علوی و فرماندهان سپاه امام علی(ع) و امام حسن(ع) و از سخاوتمندان پر اسم و رسم تشریفات ترحیم مشهد عرب.

قیس در بیشتر مبارزه‌های زمان رسول(ص) و حضرت علی(ع) حضور داشت و در برخی از آن‌ها به عنوان مثال صفین درفش و فرماندهی را بر ذمه داشت. وی از سوی حضرت علی(ع) تحت عنوان کارگزار ولایت مصر و آنگاه آذربایجان منصوب شد. قیس در عصر امام حسن(ع) نیز از فرماندهان آن حضرت بود که بر طبق بعضا گزارش‌ها با صلح آن حضرت با معاویه موافق خلا. قیس احادیثی نیز از رسول اکرم(ص) نقل نموده است و علامه امینی اسم اورا در شمار شاعران رخداد غدیر در قرن ابتدا قمری بیان نموده است.

اسم، لقب و نسب
معاش‌طومار‌نویسان اسم بابا قیس را سعد بن عبادة بن دلیم بن أبی‌حلیمة نگاشته‌اند. نسبت خزرجی به منجر نسبت قیس و پدرانش به بستگان خزرج مدینه میباشد.[۱] برادرش سعید نیز از راویان حدیث غدیر و کارگزارن حکومت علوی بوده میباشد.

لقب وی ابوالفضل، ابوعبدالله یا این که ابوعبدالملک و مادرش فکیهه بنت عبید بن دلیم بن حارثه بود. نسب‌شناسان او‌را ستوده و گفته‌اند که زیرک، باذکاوت و صاحب و مالک رای و در خیانت‌های جنگی سرآمد بود. از وی نقل میباشد که درباره خود گفته میباشد: «در شرایطی که فرستاده نفرموده بود که منزلت کارشکنی و فریب حریق میباشد، اینجانب مکارترین و فریبکارترین مرد عرب می‌شدم.»[۲]

خصوصیت‌های اخلاقی
قیس، پدرش و پدربزرگش کلیه گرانقدر قبیله خود بودند.[۳]و آن‌ها‌را از سخاوتمندان عرب دانسته‌اند و در روایتی از رسول اکرم(ص) آورده‌اند که «قیس از خویشاوندان سخاوت و عفو و بخشش میباشد.» و گفته‌اند که پدرش سعد همواره همراه فرستاده(ص) بود و هر روز برای وی در مدینه، وقت خوراک تناول کردن، ظرفی خوراکی می‌ارسال کرد.[۴]

به گفته واقدی هنگامی نبی در غزوه غابه از مدینه بدور بود، سعد، پسرش قیس را همدم چند دفعه رطب پیش رسول(ص) ارسال کرد. وقتی که فرستاده(ص) قیس را سوار بر اسبش روئت کرد، خرسند شد و وی و پدرش را ستود. خزرجیان که نزد نبی بودند، به وی گفتند که‌این خویشان در دغدغه‌های دوران همواره پشتوانه عموم بوده‌اند و آنگاه نبی(ص) آن حدیث «خیارکم فی الاسلام، خیارکم فی الجاهلیه اذا فقهوا فی الدین؛ نیکان شما در اسلام به عبارتی نیکان شما در نادانی‌اند به شرط آن که در آئین پروردگار فهم و شعور حصول نمایند.» را بر گویش آورد.[۵] واقدی نقل کرده که در سریه خبط نیز زمانی سپاه اسلام با گرسنگی و کمبود مواد غذایی رو به رو شد، قیس با دست و دلبازی، تعدادی پرواری گوساله و بز از فردی به طور نسیه خرید و یک سری روز سپاه اسلام را از گرسنگی رهانید. زمانی به مدینه رجوع، پدرش قرض او‌را اعطا کرد و به منجر این شغل، اموال اکثری به وی داد و نبی به دنبال این روایت قیس و خاندانش را به سخاوتمندی و عفو و بخشش ستود.[۶]