مجله خبری تشریفات

حکومت آل صفی بر قم
نوشته‌علمیٔ مهم: حکومت صفی
آل صفی، خاندانی محلی و شیعی در قرن هشتم قمری بودند که بر قم حکومت می‌کردند.[۴۶] در زمانه حکومت آن ها بناهایی بر مرقد برخی از امامزادگان تاسیس شده است. به عنوان مثال آن‌ها سید سربخش، بقاع سلطان احمد قاسم، مقبره خدیجه خاتون، امامزاده ابراهیم و ابواحمد محمد بن حنفیه میباشد.[۴۷] همینطور کتاب تاریخ قم، در‌این زمان ترجمه تشریفات ترحیم مشهد گردیده است.[۴۸]

زمان صفویه
شاهان صفوی به قم نگاه ویژه‌ای داشتند. در زمان حکومت آن ها، بعضی از بناهای تاریخی قم مانند مقبره حضرت معصومه و مسجد امام حسن عسکری مرمت شد. اولیه بارگاه مرقد حضرت معصومه در عصر پادشاه طهماسب نخستین تاسیس شده است. مدرسه های دارالشفاء، آیت‌الله بروجردی و فیضیه در دروه صفویه سازه شد‌ه‌است. سلطان عباس دوم نیز به قم می‌آمده میباشد. چهار بدن از پادشاهان صفوی درین شهر مدفونند.

ورود تشیع
بیشتراز ۹۹ درصد جمعیت قم شیعه دوازده امامی می‌باشند. پیشینه ورود تشیع بدین شهر به قرن نخستین قمری و مسافرت قبیله اشعریون از کوفه و سکونت آنها در قم برمی‌شود.[۴۹] بعداز باخت قیام مختار و کشته شدن سائب بن صاحب اشعری[۵۰] اشعریون از کوفه به نقاط گوناگون کشور ایران آمدند. احوص و عبدالله پسران سعد بن صاحب و مالک اشعری وارد قم شدند.[۵۱] عموم قم، پیش از مسافرت اشعریون بدین شهر زردشتی بوده‌اند.[۵۲] با آن که قم در سال‌های اول فتوحات به دست مسلمانها به‌زمین‌خورد اما عموم آن بر آیین خویش ماندند.[مستلزم منبع]یاقوت حموی، مروج تشیع در قم را عبدالله بن سعد و مذهب اورا امامی دانسته میباشد.[۵۳] بعضا نیز کمپانی سائب بن صاحب اشعری در قیام مختار و مخالفت فرزندش محمد بن سائب با حجاج بن یوسف ثقفی را از نماد‌های رغبت آنها به اهل بیت دانسته‌اند.[مستلزم منبع] یاقوت حموی خبر داده میباشد که کلیه اهل قم شیعه امامی بودند و در بین آن ها کسی یافت نمی شد که نامش ابوبکر و قدمت باشد.[۵۴] و مقدسی گفته که لقب بیشترشان ابوجعفر بوده میباشد.[۵۵] بعضا از جغرافی‌دانان مانند مقدسی،[۵۶] سمعانی،[۵۷] اصطخری [۵۸] و سایرافراد[۵۹] اهل قم را شیعه معرفی کرده‌اند.

نقل شده اول هر که تشیع خویش را در قم علنی تشکیل داد، موسی بن عبدالله اشعری بود.[۶۰]

مسئله‌های پیشرفت تشیع
در بعضی منابع عواملی برای توسعه تشیع در قم مذکور میباشد:

مسافرت خویشان اشعری
نوشته‌ی‌علمیٔ اساسی: بستگان اشعریون
اشعریون قوم و قبیله‌ای یمنی‌الاصل بودند که در طی رسول، اسلام آوردند و در حین خلفا در کوفه مستقر شدند. آن‌ها در سال ۸۵ق به قم مهاجرت کردند. ورود آنها مقدمۀ ورود تشیع به قم و درپی آن دیگر نقاط کشور‌ایران بوده میباشد.[مستلزم منبع] بعداز آنکه اشعری‌ها در قم بومی و حکم دهنده گردیدند، قم مأمنی برای شیعه ها و فرزندان ائمه(ع) شوید. در تاریخ قم، فصلی به عنوان کردن عده ای از فرزندان علی بن ابی‌طالب(ع) معروف به «‌طالبیه‌» تخصیص دارااست که به قم و فضا آن آمدند و در آنجا سکنا گزیدند.[۶۱]

بقاع حضرت معصومه
حضرت معصومه(س) در سال ۲۰۱ قمری از مدینه به سوی مرو تکان کرد[۶۲] اما کاروانش در ساوه توقیف شد. آن حضرت به قم تغییر تحول مسیر اعطا کرد و بعد از ۱۷ روز اقامت در قم، درگذشت و در آنجا دفن شد.[۶۳] آرامگاه وی قم را به دومی شهر مذهبی کشور ایران و او‌لین مقر شیعی درین میهن تبدیل کرد. بعد از او سادات و امامزادگان متعددی به قم [۶۴] و گوشه و کنار آن زیرا آوه و کاشان آمدند.

حضور فقها و راویان حدیث
حضور برخی از اصحاب ائمه و عالمان شیعی در قم را از عامل ها توسعه تشیع در‌این شهر دانسته‎اند. ابواسحاق قمی، زکریا بن انسان و احمد بن اسحاق از آن گزاره‌اند.[مستلزم منبع] ابواسحاق قمی، او‌لین کسی میباشد که روایات کوفیان را در قم انتشار داده میباشد.[۶۵] احمد بن اسحاق را قافله سالار و روحانی قمیین نامیده‌اند.[۶۶] روحانی صدوق مثلا عالمان شیعی بود که در قم سکونت کرد.[مستلزم منبع] کتاب تذکره مشایخ قم از ۱۱۲ راوی و دانشمند قمی مذکور[۶۷] که اسم آنها در یک کدام از کتاب‌های رجال کشی، رجال نجاشی، رجال طوسی، فهرست طوسی، خلاصة الاقوال و فهرست روضه خوان منتجب الدین آمده میباشد.[۶۸] همینطور تاریخ قم از ۲۶۶ و ریاض المحدثین از حدود ۶۶۰ دانا و تبارک قمی ذکر شده‌‎اند.[۶۹] در تنزیه القمیین نیز فهرستی از پژوهشگران قمی گرد آمده میباشد.[۷۰]

حکومت آل صفی بر قم
نوشته‌علمیٔ مهم: حکومت صفی
آل صفی، خاندانی محلی و شیعی در قرن هشتم قمری بودند که بر قم حکومت می‌کردند.[۴۶] در زمانه حکومت آن ها بناهایی بر مرقد برخی از امامزادگان تاسیس شده است. به عنوان مثال آن‌ها سید سربخش، بقاع سلطان احمد قاسم، مقبره خدیجه خاتون، امامزاده ابراهیم و ابواحمد محمد بن حنفیه میباشد.[۴۷] همینطور کتاب تاریخ قم، در‌این زمان ترجمه تشریفات ترحیم مشهد گردیده است.[۴۸]

زمان صفویه
شاهان صفوی به قم نگاه ویژه‌ای داشتند. در زمان حکومت آن ها، بعضی از بناهای تاریخی قم مانند مقبره حضرت معصومه و مسجد امام حسن عسکری مرمت شد. اولیه بارگاه مرقد حضرت معصومه در عصر پادشاه طهماسب نخستین تاسیس شده است. مدرسه های دارالشفاء، آیت‌الله بروجردی و فیضیه در دروه صفویه سازه شد‌ه‌است. سلطان عباس دوم نیز به قم می‌آمده میباشد. چهار بدن از پادشاهان صفوی درین شهر مدفونند.

ورود تشیع
بیشتراز ۹۹ درصد جمعیت قم شیعه دوازده امامی می‌باشند. پیشینه ورود تشیع بدین شهر به قرن نخستین قمری و مسافرت قبیله اشعریون از کوفه و سکونت آنها در قم برمی‌شود.[۴۹] بعداز باخت قیام مختار و کشته شدن سائب بن صاحب اشعری[۵۰] اشعریون از کوفه به نقاط گوناگون کشور ایران آمدند. احوص و عبدالله پسران سعد بن صاحب و مالک اشعری وارد قم شدند.[۵۱] عموم قم، پیش از مسافرت اشعریون بدین شهر زردشتی بوده‌اند.[۵۲] با آن که قم در سال‌های اول فتوحات به دست مسلمانها به‌زمین‌خورد اما عموم آن بر آیین خویش ماندند.[مستلزم منبع]یاقوت حموی، مروج تشیع در قم را عبدالله بن سعد و مذهب اورا امامی دانسته میباشد.[۵۳] بعضا نیز کمپانی سائب بن صاحب اشعری در قیام مختار و مخالفت فرزندش محمد بن سائب با حجاج بن یوسف ثقفی را از نماد‌های رغبت آنها به اهل بیت دانسته‌اند.[مستلزم منبع] یاقوت حموی خبر داده میباشد که کلیه اهل قم شیعه امامی بودند و در بین آن ها کسی یافت نمی شد که نامش ابوبکر و قدمت باشد.[۵۴] و مقدسی گفته که لقب بیشترشان ابوجعفر بوده میباشد.[۵۵] بعضا از جغرافی‌دانان مانند مقدسی،[۵۶] سمعانی،[۵۷] اصطخری [۵۸] و سایرافراد[۵۹] اهل قم را شیعه معرفی کرده‌اند.

نقل شده اول هر که تشیع خویش را در قم علنی تشکیل داد، موسی بن عبدالله اشعری بود.[۶۰]

مسئله‌های پیشرفت تشیع
در بعضی منابع عواملی برای توسعه تشیع در قم مذکور میباشد:

مسافرت خویشان اشعری
نوشته‌ی‌علمیٔ اساسی: بستگان اشعریون
اشعریون قوم و قبیله‌ای یمنی‌الاصل بودند که در طی رسول، اسلام آوردند و در حین خلفا در کوفه مستقر شدند. آن‌ها در سال ۸۵ق به قم مهاجرت کردند. ورود آنها مقدمۀ ورود تشیع به قم و درپی آن دیگر نقاط کشور‌ایران بوده میباشد.[مستلزم منبع] بعداز آنکه اشعری‌ها در قم بومی و حکم دهنده گردیدند، قم مأمنی برای شیعه ها و فرزندان ائمه(ع) شوید. در تاریخ قم، فصلی به عنوان کردن عده ای از فرزندان علی بن ابی‌طالب(ع) معروف به «‌طالبیه‌» تخصیص دارااست که به قم و فضا آن آمدند و در آنجا سکنا گزیدند.[۶۱]

بقاع حضرت معصومه
حضرت معصومه(س) در سال ۲۰۱ قمری از مدینه به سوی مرو تکان کرد[۶۲] اما کاروانش در ساوه توقیف شد. آن حضرت به قم تغییر تحول مسیر اعطا کرد و بعد از ۱۷ روز اقامت در قم، درگذشت و در آنجا دفن شد.[۶۳] آرامگاه وی قم را به دومی شهر مذهبی کشور ایران و او‌لین مقر شیعی درین میهن تبدیل کرد. بعد از او سادات و امامزادگان متعددی به قم [۶۴] و گوشه و کنار آن زیرا آوه و کاشان آمدند.

حضور فقها و راویان حدیث
حضور برخی از اصحاب ائمه و عالمان شیعی در قم را از عامل ها توسعه تشیع در‌این شهر دانسته‎اند. ابواسحاق قمی، زکریا بن انسان و احمد بن اسحاق از آن گزاره‌اند.[مستلزم منبع] ابواسحاق قمی، او‌لین کسی میباشد که روایات کوفیان را در قم انتشار داده میباشد.[۶۵] احمد بن اسحاق را قافله سالار و روحانی قمیین نامیده‌اند.[۶۶] روحانی صدوق مثلا عالمان شیعی بود که در قم سکونت کرد.[مستلزم منبع] کتاب تذکره مشایخ قم از ۱۱۲ راوی و دانشمند قمی مذکور[۶۷] که اسم آنها در یک کدام از کتاب‌های رجال کشی، رجال نجاشی، رجال طوسی، فهرست طوسی، خلاصة الاقوال و فهرست روضه خوان منتجب الدین آمده میباشد.[۶۸] همینطور تاریخ قم از ۲۶۶ و ریاض المحدثین از حدود ۶۶۰ دانا و تبارک قمی ذکر شده‌‎اند.[۶۹] در تنزیه القمیین نیز فهرستی از پژوهشگران قمی گرد آمده میباشد.[۷۰]