آرامگاه سعدی در بالا خانقاه سعدی بوده تشریفات ترحیم مشهد که وی اواخر عمرش را در آنجا میگذراند که اورا بعداز مرگ در همانجا دفن کرده اند.
در قبلی قبر سعدی به عنوان مثال مکانهایی بود که در سوا شهر شیراز قرار داشت در کنار این آرامگاه یک خانقاه و باغی بهتر و نمکین وجود داشت که سعدی در طول تراس خویش آن را ساخته بود روحانی در آنجا حوضچه هایی از مرمر ساخته بود که با آب نهر مالامال می شدند.
تصاویر به مکان باقیمانده از آرامگاه کهن سعدی نیز تا حدودی الگوهایی تاریخی برای پیاده سازی آرامگاه سعدی آماده میآورد. آن آرامگاه در دشت سوای هیچ اهالی ای قرار داشته میباشد. فقط کلبه ای دیرین در شرق آن چشم می گردیده و بنای آرامگاه مانند یک کوشک در حیاطی سرسبز مکان می گرفت.
آرامگاه سابق در دو طبقه تشکیل شده و دارنده یک اساس مرکزی بود احتمالا یک شالوده دیگر عمودی نیز آن را انقطاع می کرده است.
در کناره های روبرو به قبله دو اتاق سه دری مکان می گرفت. سه دری ها با طرح اصیل تشکیل شده بودند و بالای سه دری جنوب شرقی سه گلجام مکان می گرفت و سه دری جنوب غربی دارنده ارسی بود .
در معماری تازه آرامگاه سعدی ،طرح معماری از یک تراس ردیف دار بلند و یک رواق کشیده ساخته شده میباشد که به طور یک «L» سازماندهی گردیده اند.
ساختمان اساسی آرامگاه سعدی بنایی میباشد با دو تراس عمود بر یک دیگر که مدفن روحانی اجل در زاویهی این دو حیاط قرار گرفته و در انتهای غربی تراس شرقی-غربی قبر مرحوم شوریده (فصیح الملک) شعر سرا دارای اسم و رسم قرن اخیر شیراز میباشد.
مسجد میندانائو در شهر کوتاباتو، جزیره میندانائو تشریفات ترحیم مشهد در فیلیپین واقع شدهاست. تاریخچهی این مسجد به قرنها پیشین بازمیخواهد شد و نقش مهمی در تاریخ مسلمان ها فیلیپین اجرا نموده است. در قرن 13 میلادی، اسلام بهطور قانونی به جزیره میندانائو وارد شد و تأثیرات قدرتمندای روی جامعه محلی گذاشت.
ساختمان مسجد میندانائو در زمان اشغال اسپانیایی ساخته شد. این مسجد آغاز با اسم "مسجد رجا موژا" شناخته می شد، البته در دهه 1990 به "مسجد میندانائو" تغییر تحول اسم داده شد. این مسجد چند توشه بهعامل زمین لرزهها و حادثه ها دیگر تجدید تشکیل داد گردیده است و همچنان بهتیتر راءس مهمی برای مسلمانها فیلیپینی محسوب میشود.
مسجد میندانائو علامت تجاربها و تاریخ مذهبی مسلمانها این مرزوبوم میباشد. با متانت فرهنگی و اعتقادات مذهبی، این جای تحت عنوان یک جاذبه توریسم مذهبی و فرهنگی اصلی در فیلیپین تلقی میشود و هرساله گردشگران و زائران متعددی را به خویش جذب مینماید که می خواهند متمدن و معماری اسلامی دراین مرز و بوم آشنا شوند.
مسجد صورتی در جمهوری اسلامی ایران
مسجد صورتی که در کشور ایران واقع گردیده، با اسم «مسجد نصیر الملک» یا این که «مسجد رونق» شناخته میگردد. این مسجد در شهر شیراز جای دارد و یکی جاذبههای جذاب و زیبای این شهر تاریخی میباشد.
مسجد امین مشهد نیز یکی مساجد عالی این شهر میباشد. مسجد نصیر الملک در زمان قاجاریه ایجاد شده است و به توصیه «نصیر الملک» یکی اعضای قبیله قاجاریه مبادرت به تشکیل داد آن شدهاست. اسم «مسجد صورتی» به جهت رنگ صورتی بنای این مسجد و نیز به کار گیری از آجرهای صورتی برای تزیین پیاده سازی دیوارها و بخشهای فرنگی آن به وجود آمده میباشد.
معماری مسجد نصیر الملک ترکیبی از مدلهای اسلامی، معماری اهل ایران و هنر قاجاریه را علامت میدهد. نقشها و آرمانهای قشنگ به یار و همدم کاشیکاریهای متنوع و طرحهای هنری به زیبایی خاص این مسجد افزودهاند.
مسجد صورتی با شکوه و زیبایی خویش یک مقصد توریسم اساسی در شهر شیراز میباشد و بازدیدکنندگان متعددی از سراسر کشورایران و عالم را به خویش جذب مینماید. این مسجد بهتیتر یک به جا مانده فرهنگی و تاریخی اساسی از سوی سازمان ارثیهفرهنگی، صنعت هایدستی و توریسم کشور ایران مراقبت میگردد و تحت عنوان یک نشان زیبایی و هنر اهل ایران آیتم اعتنا قرار میگیرد. مسجد غدیر بلوار مدرس مشهد نیز مسجد قشنگ و قابل قبولی برای برگزاری اشکال تشریفات ترحیم مشهد است.
نحوه ساسانیان برای آرایش کردن ردیف ها با نقوش، تضاد تشریفات ترحیم مشهد با تزئینات معماری اسلامی داشت. البته به طور غیر بی واسطه تداوم یافت، قندیل های تزیینی مثال هایی از این موردها میباشند. محراب در معماری کشورایران از ورود اسلام تاکنون، با مصالح و طرح های متنوعی ایجاد شده است. مثل سنگ، گچ، چوب، کاشی و خشت. در قرن ششم هجری اکثر آنها گچی بودند، با کادری مستطیلی که دو طاق نمای قوسی تیزه دار در داخل آن ها قرار داشت.
در دو طرف طاق ها، دو ردیف با سرستون می گذاشتند. صورت کلی محراب هایی که با کاشی فعالیت گردیده اند در واقع الگوبرداری از گونه های گچی و سنگی محراب میباشد. که معمولا مسطحند، متشکل از طاق نما، ردیف و کناره های کتیبه دار با نقوش اسلیمی اند. در سده هفتم هجری شغل گذاشتن قطعات کاشی سنتی در تزئینات فرنگی و داخلی بناها، ترویج متعددی یافت.
تزئینات گچبری آنها عمدتا از نقوش عربی، هندسی و کتیبه ها ساخته شده میباشد. یکی خصوصیت های بصری طرح محراب های گچ بری ایلخانی، “کتیبه های دکوری” میباشد که به صورت کلان ای به مدل ها و گونه های گوناگون انجام گردیدهاست. کتیبه ها به موادسازنده مهم تزئینات مسجد در زمان ایلخانی، تبدیل گردیده اند.
بسطام مثال ای بی نقص میباشد که پیاده سازی آنها به مدل کتیبه میباشد. شاید مداقه خوشنویسی در قرن هفتم و هشتم هجری، یا این که انبوهی از خوشنویسان حرفه ای، مانند: یاقوت مستا سامی، سبب جلوه بیشتر خوشنویسی و بسط کاشی نوشته مذهبی در تزئینات بناها خواهد شد. از خط کوفی پیشتر در تزئینات معماری اسلامی در قرن چهارم مصرف شده میباشد.
بنای کاخ خورشید یا این که عمارت تشریفات ترحیم مشهد شمسی تاثیر تصویبگردیده در فهرست اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران میباشد که در اواسط گلشن بزرگی قراردارد. کاخ خورشید کاخ کم پاد شاه افشار میباشد و احتمالاً برای سکونت خانوادهی سلطنتی تاسیس گردیده است.
کاخ خورشید در سال 1151 هجری قمری به فرمان نادرشاه جهت اقامت و بانک برای جواهرات و غنایم ایجاد شده است.
عمارت شمسی مرتبط با سال های آغازین به اقتدار وصال نادرشاه افشار میباشد و یک کدام از زیباترین کاخ های کشور ایران میباشد. عملیات ایجاد کرد عمارت در مجموع ارتفاع پادشاهی ادامه داشته و حتی تا واپسین سال های حیات نادرشاه یعنی سال 1160 هجری قمری در چنگ تشکیل داد بوده میباشد.
چون کتیبه ثلث بسیار زیبای«سوره نباء» که در بخش به دور تا بدور فضای گنبد درج شده به همین تاریخ اشاره داراست.
تشکیل داد بنای عمارت در سال 1155 هجری قمری به دستور معدود پاد شاه استارت و در سال 1160 (موازی با 1126 هجری خورشیدی ) همزمان با قتل نادرشاه متوقف شوید.
با استناد به معماری سنتی اهل ایران درون کاخ خورشید با اعتنا به متن ها قدیم و وسعت معماری و کتیبه جان دار (سوره مبارکه النبا) آرامگاه نادرشاه است.
نمای این کاخ که به نحوه معماری هنری درست شده به صورت استوانهای بوده و با سنگ های مرمر سیاه تزیین گردیدهاست.
بلندی آن در پیشین نزدیک به 25 متر بوده میباشد و اینک به انگیزه فساد طبقه سوم، طول کاخ بیش تر از 20 متر وجود ندارد.
کاخ خورشید جمعاً دارنده 12 اتاق میباشد که در درون اتاقها نیز تزییناتی از نگارگری و گچبری چشم میگردد.
روش تزیین و آرایشی که دراین سازه به فعالیت رفته دربرگیرنده جزئییات های ظریف و متنوع و قابل مراعات میباشد.
تصاویری از شاهزادگان نادری بر روی دیوارها نقش شدهاست که میان آنها، نقوش زرین نیز چشم میشود.
کاخ در اواسط گلشن بزرگی قراردارد که مشمول یک سازه در سه طبقه میباشد.
طول آن در پیشین، حدود 25 متر بوده میباشد ولی اکنون به انگیزه فساد طبقه سوم، طول آن بیش تر از 20 متر وجود ندارد.
طبقه نخستین قصر خورشید آن 8 ضلعی میباشد که آن را روی چهار ستون پلکان به صورت هرم بر پا کرده اند.
نصیب چهارم مسجد تاریخانه تحت عنوان مطرح تشریفات ترحیم مشهد ترین تراس سابق سازه جلوه می نماید که یک شـبـسـتـان بـلـنـد میباشد، با دو دهنه در کـنـار شبستان والا این راه معماری اسلامی اهل ایران از قول سلجوقیان توشه دیگر در جمهوری اسلامی ایران متداول شـد. پیشتـر ایـن شـیوه در عـهـد ساسانـی مـتـداول بود. بالاسر شبستان اساسی و والا، مکان خالی کتیبه ای قراردارد، البته خیر کاشی داراست خیر جهانگرد و محققی از آن گزارش داده میباشد.
شبستان والا مسجد تاریخانه از روش ستونهای مکعب مستطیل و کلفت به ایوانهای جنبی متصل میباشد. در کناره شمال غربی و جنوب غربی سازه ، ایـن ایوانـهـا به وضوخانه و نصیب زمستانی پیوند می خورد. ستونهای مکعبی صورت، در ضلع شمالی و جنوبی متصل به دیوارند. در مجمـوع، این ایوانها و شبستان، توسط شش ردیف آزاد مکعبی صورت و ده ردیف متصل به دیوار، صورت هلالی آجری شبستان و دهانه های متصل به آن را تحمل می نمایند .
قسمت پنجم مسجد تاریخانه
این نصیب از مسجد دامغان با اعتنا به نقشه هـمکف سازه میتواند ادامه قسمت اولیه بـاشـد، که در زیرزمـیـن و بـخـش شـرقـی بـنـا قرار گرفته میباشد این قسمت مسجد ویرانه ای بوده میباشد که بوسیله میرزا محمدخان سپهسالار بازسازی شدهاست. این مسجد عبارت میباشد از یک شبستان و یک صحن.
شـبـسـتـان مسجد تاریخانه هـجـده طـاق خوانچه پوش و ده ردیف مربع آجری داراست. «ارتفاع شبستان چهل و سه گام ( ۲6 متر) و پهنا بیست و سه گام ( ۱4 متر)، و قبله به حیثی کـج اسـت کـه بـایـد رو بـه ضـلـع طـرف يـمـن ايـسـتـادو نماز گزارد. و در همین ضلع محرابی میباشد، در شبستان یکسری بخاری درست شده و صحنی که مرحوم سپهسالار برای مسجد سازه کرده، نـاتمـام مـانـده میباشد.
گچبری مسجد تاریخانه نیمهتمام میباشد و فقط محراب و نصیب جنوب غربی صحن گچبری گردیده است. گچبری محراب الهام گرفته از شبستان الجايتو جامع اصفهان میباشد، که به صورت سنتی تا قول قاجاریه تکرار میشد. نظیر محراب این مسجد در جامع بسطام شاهرود نیز تکرار گردیدهاست.
تشکیل آرامگاه در جمهوری اسلامی تشریفات ترحیم مشهد ایران و همان بافت چندین بنیادی این آرامگاه ها را نمی اقتدار تیجه دو ادله اصلی دانست:
۱- عکس العملی در مقابل نهی آزار دهنده ایجاد کرد بقعه از سوی آئین اسلام
۲- کوشش برای گرامی داشتن وظایف مذهبی، آن هم در عین در نظر نگرفتن آنان.
با دقت بدین لحاظ، شایع ترین نحوه برای رویارویی با نهی اسلامی ایجاد کرد حرم، این بود که یک آرامگاه دارای اسم و رسم را بخشی از یک مجتمع همگانی جلوه دهند. با این شغل آرامگاه به صورت مؤثری رنگ تقدس به خویش می گرفت کهاین تقدس نشات گرفته از بناهای فرعی همسایه آن مانند مسجد، مکتب، رباط و … بود.
قابل ذکر میباشد که بر طبق منابع اسلامی بشر بعد از مرگ نیز میتواند با به مکان گذاشتن بناهای عام المنفعه و همان باقيات الصالحات، اجر و آمرزش سرازیر و ابدی بخش خویش نماید، بدین ترتیب درنظر اشخاصی که مشتاق جاوید ساختن اسم خویش بودند و درعین حالا می خواستند دینداری خود را نماد دهند و یا این که با کمپانی در شغل های نه، کفاره گناهان خویش را بپردازند، تاسیس اینگونه بناهایی در نزدیکی بقعه شان، شایسته ترین شیوه ممکن برای نیل به اهدافشان به شمار میرفت.
در صورتیکه چه ممکن میباشد این عقیده در تشکیل دسته های آرامگاهی بخصوص در نوع سیاسی و غیر مذهبی آن تا حدودی مصداق داشته باشد ولی به لحاظ نمیرسد که دلایل فوق به تنهایی باعث به ایجاد کرد این شرکت ها گردیده باشد و بعضی عامل ها تاریخی و عرفانی دیگر میبایست نقش اساسی تری دراین باره اجرا کرده باشند.
مسجد اول دارنده تزیینات گچبری فراوانی تشریفات ترحیم مشهد بوده كه تنوع و تفاوتهایی در طرح و پرداخت بخشهای متفاوت آن بهدیده میخورد.
تزیینات گچی بازمانده از آن زمان، بر روی قوسهای دالان ورودی جنوب غربی و گوشوارههای ستونهای باقیمانده از مقصوره بر دو ردیف در گوشۀ جنوب غربی و شمال غربی، ستونهای حیاط شمالی و ازارۀ دیوار شبستان شمال شرقی به دست آمده میباشد.
كتیبهای در نیمطبقۀ شبستان جنوب غربی چشم میشود كه احتمالاً متأخرتر از سایر گچبری هاست.
مقایسۀ این كتیبه از نگاه حروف و نوار تزئینی آن آرم می دهد كه با كتیبۀ محراب مسجد جامع نایین نسبتاًً یكسان میباشد.
در رمز در ورودی و نمای ستونچههای برِ ایوان شبستان غربی مسجد جامع اردستان و ردیف چراغدان دالان غربی تزیینات آجری مسجد اول چشم می شود.
بیشتر تزیینات دورۀ سلجوقی مسجد جامع اردستان در باطن شبستان، تحت گنبد متمركز میباشد و گنبدخانه به توجه طرحهای مكتب اصفهان را دنبال میكند، ازجمله در پایین چشمه طاقهای متفاوت و منطقۀ جابجایی گنبد از ۴گوش به ۱۸ گوش
عناصرتزیینی بهكارگرفته گردیده، مشتمل بر تزیینات هندسی و گیاهی میباشد. بدینترتیب كه اصل اجتنابناپذیر تزیینات آجری نقشهای هندسی میباشد كه از تغییر تحول در نحوۀ چیدن آجرها پدید می آید، همچون آجرچینی سطح ها برجستۀ تحت گنبد دو فایل كه بخشهای متعدد را از یكدیگر مستقل میكند و یا این که سطح های منحنی ذیل فیلپوشها و سكنجها را میپوشاند
از تمامی چشمگیرتر آجركاری دقیق گنبد تركین زیرین میباشد كه با پوششی از رنگهای براق ارغوانی، رنگ زرد و آبیرنگ با نقشهای لوزی، دلیلی بر ادامۀ شیوهآجركاری در طی سدههاست.
از دیگرسو عنصرها اساسی تزیینات گچبری را خط و شكلهای گیاهی تشكیل میدهد، مانند تزیینات بههمبغرنج و درهم بافتهای كه در متن كتیبۀ لبۀ زیرین منطقۀ انتقالی گنبد بهدیده میخورد.
از کلیه معمولخیس تزیینات اسلیمی میباشد كه در محرابهای سهگانۀ مسجد بهكار گرفته گردیده میباشد و با شاخ و برگ خویش، برجستگی ویژهای از نازکی و زیبایی را آرم می دهد.
این اسلیمی ها مبنا تقارنی معلوم داشته، و با برگهای تكراری توسعه و گسترش و گسترش یافته، و به اینترتیب حركت در عمق را کردار كردهاند. بیشتر این شكلهای گیاهی خویش طرحهای هندسی ترکدار بسیار دقیق را در بردارند.
حالت مسجد عتیق شیراز در قلب شهر در کناره تشریفات ترحیم مشهد محله بازار مرغ و یا این که با جزییات بیشتر در فصل مشترک سه محله، اسحاق بیگ، لب آب و بازار مرغ از یکسو و پیوستگی آن با شالوده ارتباطی مهم و بازار شهر که در بین مهمترین دروازه شهر، دروازه استخر یا این که دروازه اصفهان و مسجد جامع کشیده گردیده و در عصر های متعدد تاریخی پیوسته نقش ردیف فقرات مهم شهر را داشته، التفات محوری مسجد جامع عتیق را مطرح میسازند.
اکثری از عرصه های تاریخی شهر در زمینهی با مسجد تعریف و تمجید می گردند. این مسجد، کهن ترین مسجد کاملی میباشد که در عجم سازه شدهاست و در تزئینات مسجد عتیق شیراز، گونه های هنرهای منبت کاری، خاتم کاری، گچبری، مقرنس کاری به چشم میخورد.
آنچه که مسجد جامع عتیق را از دیگر بناها و مساجد دیگر ممتاز می نماید، وجود بنای سنگی زیبایی به اسم خدایخانه یا این که دارالمصحف اسـت که بین صحن تاسیس شده است.
از سایر امتیازات مسجد عتیق شیراز وجود ده ها کتیبه سنگی و کاشی با مضمون فرامین پادشاهان، امرا، حکمرانـان، وقف طومار ها، تاریخ بازسازی، و مضمون ها قرآنی و روایات از زمان های متفاوت میباشد که زینت نصیب سردرها، صحن، ایوانها، شبستانها، و محراب هاست. یک سنگاب قشنگ با شکلی خاص و استثنایی از زمان قاجار به غنای اثرها هنری دراین مسجد افزوده میباشد. این سنگاب درپی مرمتهای بزرگ درین زمان تشکیل شده و در مسجد نصب شدهاست.
نمادهای تاریخی و کتیبههای کهن، این واقعیت را مدرک می دهند که عمر آن به اواخر سالهای ۲۰۰ هجری قمری برمیخواهد شد. اگرچه تاریخ دیرینترین کتیبهی مانده در مسجد مرتبط با سال ۷۵۲ میباشد. ولی جمعای از تاریخ نگاران بر این نظریهاند که مسجد عتیق شیراز، قبل از اسلام آتشکده و یک نیایشگاه زرتشتی بوده میباشد. هرچند کهاین مسجد در طی تاریخ بارها تجدید بنا گردیده است.
مسجد ساوه از دیرین ترین مساجد کشور ایران در تشریفات ترحیم مشهد شهر ساوه میباشد و طی زمان های گوناگون بوسیله هنرمندان اهل ایران تزئین و نوسازی شـده اسـت به گونه ای که بازسازی های صورت گرفته موجب گردیده اثری از بنای اول مسجد در زمانه کنونی باقی نماند.
ویژگی این بنای تاریخی-مذهبی آن میباشد که نمودهایی از سه دوران تاریخی (پیش از اسلام، قرنها اول اسلامی و زمانه صفوی) در آن چشم می شـود. آثـار و بقایای مو جود بیانکننده این میباشد که جای مسجد فعلی در زمانه کشور ایران باستان، آتشکده بوده و در عصر اسلامی تبدیل به مسجد گردیده است.
در دو کناره ضلع جنوبی مسجد ساوه، ساختمانی میباشد خشتی و گلی به صورت نشان بعلاوه، (متقاطع) که از وجود آتشکده در زمان قبل از اسلام حکایت داراست. تا به اکنون به صورت ظریف تاریخ بنای مسجد جامع ساوه گزینش نشده، ولی سابق ترین شیء که در این موسسه پیدا گردیده، کتیبه هایی میباشد که در سده ۴ هجـری قمـری مندرج اند.
بدین ترتیب مسجد ساوه دستکم ۱۰۰۰ سال عمر دارااست. مسجد جامع ساوه در حین تاریخ تغییرات متعددی کرده؛ گنبدخانه مسجد که از سابق ترین بخشهای آن میباشد، سده های چهارم و پنجم در ضـلع جنـوبـی بنـا گردیده، مناره مسجد وابسته به سده ششم میباشد و حیاط غربی در سده هشتم ایجاد شده است.
مسجد مکتب مروی طهران از اولی تشریفات ترحیم مشهد مدرسه های علم ها فقهی شیعه قرن سیزده و چهارده هجری قمری میباشد که در زمان قاجار تاسیس شده است.
این سازه مشتمل بر مکتب بلندمرتبه و خرد است که جمعاًً به مساحت چهارهزار و پانصد متر مربع در حیطه ۱۲ شهر طهران واقع میباشد.تاریخ سازه در کتیبه، سال ۱۳۳۱ هجری قمری را نماد میدهد.
این سازه را محمدحسین خان ملقب به فخرالدوله والي مرو در طی السلطنت فتحعلی فرمان روا سازه کرد به همین ادله این مکتب را خان مروی نامیده اند.
در طول پهلوی دوم، مکتب مروی از مدرسه های تاریخی کشورایران تبدیل به مدرسه ابتدایی و متوسطه شد. بعد از آن ازانقلاب ۵۷ جمهوری اسلامی ایران احیا گردیده و درحال حاضر دانش آموز ها دراین جا سرگرم علم آموزی علم ها شرعی می باشند.
صحن این مکتب، مربع مستطيل شكل میباشد.
دو فضای پشتی تراس های شرقی و غربی مسجد مکتب مروی ، به معلم تخصیص داشته میباشد.
در گوشــۀ شمال غربی این سازه قسمتی برای ســکونت خادم مدرســه تبدیل شــده بود که بعد ها به محلی برای خزینه طلاب بدل گشت.
خط مش ارتباطی استاد ها دراین مسجد مکتب از روش ایوانچه های مقابل آن اســت.
کارکرد فضاهای مسجد و مکتب در عین قرار تصاحب کردن در پلانی واحد از یکدیگر منقطع میباشند.
اجزای فرعی دیگری هم درین پلان به چشم می خورد که تراس ها و کتابخانه مکتب از آن گزاره اند.
جلو تراس جنوبی با در و پنجره های چوبی مسدود گردیده و فضای آن تحت عنوان مسجد کوچکی نیز گزینه استعمال قرار میگیرد.
در کناره شمال غربی مسجد مکتب مروی کتابخانهای هم زمان با بنای مکتب تاسیس شده است.
تعداد صفحات : 48

راهنمای کامل برنامهریزی مراسم ترحیم بدون استرس