مرجعیت در عراق
مرجعیت به صورت متمرکز در قرن ۱۳ قمری از حوزه علمیه نجف و با مالک جواهر و روحانی انصاری استارت شد. و از آن تاریخ مدام در عراق و به ویژه در نجف مراجع تبعیت شیعه حضور داشتهاند. ضمن نجف گاه در کربلا نیز اشخاصی آیتم مراجعه شیعهها بوده و تحت عنوان مرجع تاسی شناخته میشدند. در زمانه میرزای شیرازی مرجعیت شیعه به سامرا منتقل شد. آخوند خراسانی، سید کاظم یزدی، سید ابوالحسن اصفهانی (م۱۳۶۵ق)، مراجع شاخص و شناخته گردیده در زمانه بعداز میرزای شیرازی تشریفات ترحیم مشهد میباشند.
در سالهای ۱۳۶۵-۱۳۸۰ق مرجعیت بیشتر در چنگ آیت الله بروجردی و در قم بود البته هم زمان سید محسن حکیم(درگذشته ۱۳۴۹ش) و سید محمود حسینی شاهرودی(درگذشته ۱۳۵۳ش) آیتم مراجعه گروهی از شیعه ها بودند. با درگذشت آيت الله بروجردی در سال ۱۳۴۰شمسی، سید محسن حکیم و سید محمود حسینی شاهرودی و سید ابوالقاسم خوئی(درگذشته ۱۳۷۰ش) ذمه دار مرجعیت در حوزه نجف شدند. مسافت زیاد میان درگذشت شاهرودی و خوئی سبب شد سید ابوالقاسم خوئی به یکی متنفذترین مراجع پیروی شیعه تبدیل گردد. در سالهای ۱۳۴۴ش تا ۱۳۵۷ش آیت الله سید روحالله خمینی نیز از جمهوری اسلامی ایران به عراق تبعید گردیده و مستقر نجف بود.
بعد از انتفاضه شعبانیه حکومت عراق دشوارگیریهای بیشتری بر حوزه نجف اجرا کرد. در سالهای در آغاز پس از درگذشت خوئی و نیز محمد علی اراکی، دو بدن از شاگردان خوئی (علی غروی تبریزی و مرتضی بروجردی) که تحت عنوان مرجع مطرح بودند غرض ترور قرار گرفته و کشته شدند. مدتی آن گاه نیز سید محمد صدر که از شاگردان سید محمد باقر صدر بود و مرجعیت وی مقبول گروهی از شیعه ها قرار گرفته بود کشته شد. این ترورها و فشارها عملا حوزه علمیه نجف را در انزوا قرار بخشید. با این درحال حاضر همچنان بخشی از مرجعیت شیعه در حوزه نجف باقی ماند.
بعد از سقوط رژیم بعث
آن گاه نبرد دوم خلیج عجم در سال ۲۰۰۰ م، نظام حکم کننده بر عراق تغییر و تحول کرد. درین زمان حوزه علمیه نجف از فشار بیرون شد و طلاب از بخش ها دیگر برای علم آموزی به نجف رفتند. گروهی از استادان نیز که سالها بود از عراق ترد شده بودند به عراق بازگشتند. یکیاز متنفذترین مراجع شیعه در نجف سید علی حسینی سیستانی میباشد که دانش آموز خوئی بوده میباشد.
مرجعیت در عراق
مرجعیت به صورت متمرکز در قرن ۱۳ قمری از حوزه علمیه نجف و با مالک جواهر و روحانی انصاری استارت شد. و از آن تاریخ مدام در عراق و به ویژه در نجف مراجع تبعیت شیعه حضور داشتهاند. ضمن نجف گاه در کربلا نیز اشخاصی آیتم مراجعه شیعهها بوده و تحت عنوان مرجع تاسی شناخته میشدند. در زمانه میرزای شیرازی مرجعیت شیعه به سامرا منتقل شد. آخوند خراسانی، سید کاظم یزدی، سید ابوالحسن اصفهانی (م۱۳۶۵ق)، مراجع شاخص و شناخته گردیده در زمانه بعداز میرزای شیرازی تشریفات ترحیم مشهد میباشند.
در سالهای ۱۳۶۵-۱۳۸۰ق مرجعیت بیشتر در چنگ آیت الله بروجردی و در قم بود البته هم زمان سید محسن حکیم(درگذشته ۱۳۴۹ش) و سید محمود حسینی شاهرودی(درگذشته ۱۳۵۳ش) آیتم مراجعه گروهی از شیعه ها بودند. با درگذشت آيت الله بروجردی در سال ۱۳۴۰شمسی، سید محسن حکیم و سید محمود حسینی شاهرودی و سید ابوالقاسم خوئی(درگذشته ۱۳۷۰ش) ذمه دار مرجعیت در حوزه نجف شدند. مسافت زیاد میان درگذشت شاهرودی و خوئی سبب شد سید ابوالقاسم خوئی به یکی متنفذترین مراجع پیروی شیعه تبدیل گردد. در سالهای ۱۳۴۴ش تا ۱۳۵۷ش آیت الله سید روحالله خمینی نیز از جمهوری اسلامی ایران به عراق تبعید گردیده و مستقر نجف بود.
بعد از انتفاضه شعبانیه حکومت عراق دشوارگیریهای بیشتری بر حوزه نجف اجرا کرد. در سالهای در آغاز پس از درگذشت خوئی و نیز محمد علی اراکی، دو بدن از شاگردان خوئی (علی غروی تبریزی و مرتضی بروجردی) که تحت عنوان مرجع مطرح بودند غرض ترور قرار گرفته و کشته شدند. مدتی آن گاه نیز سید محمد صدر که از شاگردان سید محمد باقر صدر بود و مرجعیت وی مقبول گروهی از شیعه ها قرار گرفته بود کشته شد. این ترورها و فشارها عملا حوزه علمیه نجف را در انزوا قرار بخشید. با این درحال حاضر همچنان بخشی از مرجعیت شیعه در حوزه نجف باقی ماند.
بعد از سقوط رژیم بعث
آن گاه نبرد دوم خلیج عجم در سال ۲۰۰۰ م، نظام حکم کننده بر عراق تغییر و تحول کرد. درین زمان حوزه علمیه نجف از فشار بیرون شد و طلاب از بخش ها دیگر برای علم آموزی به نجف رفتند. گروهی از استادان نیز که سالها بود از عراق ترد شده بودند به عراق بازگشتند. یکیاز متنفذترین مراجع شیعه در نجف سید علی حسینی سیستانی میباشد که دانش آموز خوئی بوده میباشد.

تشریفات ترحیم مشهد و مدیریت مراسم در روزهای شلوغ؛ چگونه از بینظمی و فشار کاری جلوگیری کنیم؟