مجله خبری تشریفات

امروزه، نقش مذهب و عقاید مذهبی در بهداشت خل وچل و سالم روحی بسیار گزینه دقت دانشمندان و محققان قرار گرفته میباشد و سبب ساز به جاری ساختن پژوهش ها بسیار گوناگون و متنوع گردیده‌است و در غایت تمامی این پژوهش ها، نقش مثبت و مؤثر مسایل فقهی و مذهبی را در بهداشت خل وچل تأیید می نماید.

بدین ترتیب زیارت و دعا که در آئین نورانی اسلام از مقام بسیار رفیع برخوردار‌است، تشریفات ترحیم مشهد می‌تواند در برطرف نمودن نیازهای معنوی و روحی آدم نقش مفید ای داشته باشد.

می قدرت اثر روحی - دیوانه زیارت را اینگونه برشمرد:

گناه زدایی: گناه اثری بدون نور بر دل آدمی می‌گذارد و تمایل و میل به اجرا شغل های نیک و خدایی را کاهش می‌دهد. در قبال زیارت، بندگی و خاطر معبود، وجدان خدایی را در دل آدم رشد می‌دهد و عشق به اجرا فعالیت نیک را در وجود بشر بیشتر کرده، موجب تقرب به خداوند و غربت از خرابی و شرّ و گناه می شود. (إِنَّ الصَّلَوةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَآءِ وَالْمُنکرِ)(عنکبوت/ 45).

معالجه رذایل اخلاقی: در نهج البلاغه بعداز اشاره به یه خرده از صفات رذیله در اخلاق و رفتار انسانی، مثلا طغیان، ظلم و تکبر آمده میباشد: زیرا آدم در معرض آفات متفاوت اخلاقی و بیماری های دیوانه جای‌دارد، خدا متعال توسط نماز و دعا بندگان مؤمن خویش را از دغدغه در دامان این صفات شیطانی مراقبت و حراست می نماید. (نهج البلاغه/ خطبه234) زیارت نیز از این اثر بی سود وجود ندارد.

- نورانیت و بینایی دل، تقوا و وارستگی از لذات دنیوی.

- جلب اعتنا و لحاظ الهی به خویش.

- ادب قلبی و توان روحی. (سادات، 1389: 56) أَلاَ بِذِکرِ اللَّهِ تَطْمَـلـِنُّ الْقُلُاینترنتُ (رعد/ 28).

اهل ایمان به برکت وجود رابطه تولیدکننده با آفریدگار، طبق تصریح قرآن(فتح/ 4) در وقار و امنیت خل وچل بی نقص به رمز میبرند. از‌آن‌جا‌که نابهنجاری های خل وچل و رفتاری در آدم وقتی شروع میشود که شم ناامنی در آدم به شدت قاضی شود، لذا می اقتدار با الهام دریافت کردن از آموزه های شرعی و اعمال مناسکی همانند زیارت و دعا و برقراری پیوندی قدرتمند با سازنده متعال، بر این ناامنی غلبه نمود و سرنوشت به سالم روحی و بهداشت دیوانه شخص امداد کرد.

پزشک معالج احمد ذکر معمار روانپزشک اهل ایران، می‌گوید: «حضور در اماکن مقدس و زیارتگاههای شخصیتهای معنوی و الهی، موجب تخلیه هیجانی در آدم می‌گردد و این تخلیه هیجانی با متانت درونی در آدمی یاور میباشد. مراسمی نظیر نذر، اطعام نیازمندان، عبادات گروه جمعی و کمپانی در شغل های مذهبی در اماکنی مانند مسجد، اکثراً میتوانند کارکردهای جاری درمانی داشته باشند».

حضور در اماکن مقدس و زیارتگاهها و یا این که کمپانی در مراسم مذهبی جمعی، منجر می‌گردد که شخص در هماهنگ شدن با محیطی که در آن قرار گرفته برای دقایق یا این که ساعاتی کشمکش های درونی و تضادهای خل وچل خود را به بیماری آلزایمر بسپارد. "نیس" و "وینتراب" دو محقق غربی طی پژوهش کاملی که درباره‌ی 400 نفر ایفا دادند، به‌این فیض رسیدند که کمپانی اشخاص در مراسم شرعی از قبیل زیارت و عبادت، با کاهش اختلالات کم عقل آنان همدم میباشد. همینطور آن‌ها به‌این سود رسیدند که کمپانی در مناسک فقاهتی و حضور در اماکن زیارتی، منجر کاهش اضطراب و عصبانیت و اختلالات کم عقل میگردد.

2. تاثیرات اجتماعی
1- نقش امامزاده در شهر
امامزاده ها در شهرها یک منطقه مرکزی اساسی را به وجود میاورند. در جمهوری اسلامی ایران مداقه مذهبی این ساختمان ها بالاتر از التفات مسجد جامع میباشد. امامزاده ها اکثر زمان ها به جای های اساسی برای دیدار و تجمع شهروندان و نیز زیارت تبدیل می شوند. وجود امامزاده ها در جمهوری اسلامی ایران از چنان اعتباری بهره مند بوده میباشد که در بخش اعظمی از مورد ها دلایل عمده تأسیس اول یا این که پیشرفت آجل شهرها به شمار می آمدند. یک نمونه بارز از این دست، شهر والا مشهد، دومی شهر ایران بزرگ میباشد. مشهد در اوایل قرن نهم میلادی روستایی به اسم سناباد بود. در اثنای آن قرن، امام رضا (ع) هشتمین امام شیعه ها مسموم شده و به قصه شیعه ها درین دهکده مدفون شد. بقعه امام رضا (ع) بازدید کنندگان و زایران را از اکناف دنیا شیعه جذب کرد و تدریجاً روستای خرد سناباد به یک شهر عمده مبدل شوید.

اسم سناباد به مشهد تبدیل شد و به‌تدریج از دو شهر باستانی خویش یعنی نیشابور و طوس اعتبار بیشتر یافت. این شهرها در خراسان بنا شده در شمال شرقی جمهوری اسلامی ایران قرار داشتند. طوس طی اولی دهه قرن سیزدهم بوسیله خویشان مغول ویران شوید و جمعیت بازمانده، به شهر مشهد نقل جای کردند و براین اساس مشهد جایگزین طوس شد و به اول شهر خراسان تبدیل شد.

حیطه پیرامونی بقعه دربرگیرنده ایوان ها، مساجد، شبستان ها، مدرسه ها، کاروانسراها و بازارها میشود.

این شرکت به تنهایی یک شهر را تشکیل میدهد. تا میانه قرن قبل دیواری بر گرد این نصیب وجود داشت که بخش مطهر را از سایر شهر مشهد تماماً جدا از هم میکرد. مقبره تحت عنوان راءس اساسی شهر، کانونی بود که خیابان ها و کوچه های اکثری به طور شعاعی از آن به فضا منشعب می شدند. خیابان ها بوسیله دیوار شهر محدود بودند. این دیوار بارها همپا با رویش شهر در زمان های گوناگون تاریخی در جای جدیدش بازسازی شوید.

بقاع امام رضا (ع) به خیال مداقه فوق العاده مذهبی – فرهنگی خویش همچنان تحت عنوان هسته اساسی شهر مشهد باقی‌مانده و حالت مکانی آن بر ساختار شهر تأثیر داشته میباشد؛ به‌این مضمون‌ که مورفولوژی سنتی مشهد از موفولوژی اکثر شهرهای دیگر جمهوری اسلامی ایران تقلید نمیکند. اکثر زمان ها شهرها عمدتاً تحت عنوان مرکزها تجاری دارنده بازار به مثابه هسته مرکزی به رویکرد توسعه و گسترش خویش افتاده اند، در حالی که در مشهد مقبره، هسته مهم شهر را تشکیل می‌دهد.

2- نقش امامزاده بر نگهداری نام و نشان اسلامی
مسائل مختلفی در نگهداری نام‌و‌نشان و تولید همبستگی عاطفی اجتماعی جامعه اثرگذار میباشد. از این در بین می شود به نقش عمده بناهای مذهبی تحت عنوان یکی‌از جای های نام و نشان قسمت و ارتقای دهنده فرهنگ و تمدن اسلامی اشاره کرد.

بناهای مذهبی در بخش اعظمی از شهرهای سرزمین اسلامی کشور ایران تحت عنوان عاملی شاخص نام‌و‌نشان شهری شناخته می‌گردد درین راستا می قدرت نقش امامزاده ها را در ثبت نام و نشان و تمدن اسلامی ذکر نمود امام زاده ها از دیرباز باعث جذب جمعیت و تلاقی اذهان و فرهنگ و تمدن مردمی میباشد که بخشی از باورهای اعتقادی و مذهبی شان در آن تجلی پیدا می نماید. عنایت و لزوم مراقبت اثرها دیرین خیر تحت عنوان پدیده های نمادین، بلکه به جهت آشنایی سیر دگرگونی و تکامل تاریخ شهرسازی و فرهنگ شهرنشینی، مراقبت نام و نشان و اصالت شهری و تبیین حیات شهری بر طبق شواهد و مدارک علمی همواره آیتم اعتنا بوده میباشد. بناهای امام زادگان با اعتنا به اعتقادات مسلمان ها و احترام ویژه آن‌ها، جای هایی می باشند که از دیرباز نقش ارتقای نام‌و‌نشان شهری و اسلامی شهروندان را بر ذمه داشته اند. نام‌و‌نشان شهری وجه تمایز شهری از شهر دیگر میباشد که‌این فرمان موجب می گردد احساس وابستگی مکانی در شهروندان به وجود آید و در تشکیل داد و بسط شهر خویش و منفعت گیری از اقسام نمادهای مذهبی شرکت کردن نمایند.

3- نقش جای های زیارتی در همبستگی اسلامی
اسلام خلال کنگره سراسری هر ساله در مکه معظمه توانسته میباشد همواره نشست های مذهبی، فرهنگی و اقتصادی خویش را برگزار نماید؛ همینطور از لحاظ سیاسی توانسته در شکل بروز اختلاف در بین بعضی کشورهای اسلامی، در رفع آن از تفکر و پندار یکی‌از اعضاوجوارح و یا این که از وجدان همگانی امت اسلامی استمداد بطلبد و از نقش، تأثیر فرهنگی و توشه احساساتی زمان ها و اماکن اسلامی، مثل ماه رمضان و یا این که شهر مکه، پیوسته در این باره به کار گیری نماید.(آندره و هانری، 1381: 643). از آن جا جای ها مشمول بها های ویژه و خاص خویش می‌باشند، میتوانند توشه احساساتی فراوانی برای بشر ها یار و همدم داشته باشند.(مویر، 1379: 34) جای های زیارتی عالم اسلام از بها های والای مذهبی و فرهنگی میان مسلمانها بهره مند می باشند و تحت عنوان تداعی کننده اینگونه توشه رمانتیک برای مسلمان ها، می اقتدار با استعمال و تقویت این توشه احساساتی اتحاد و انسجام را میان مسلمان‌ها و کشورهای اسلامی تقویت کرد.

امروزه، نقش مذهب و عقاید مذهبی در بهداشت خل وچل و سالم روحی بسیار گزینه دقت دانشمندان و محققان قرار گرفته میباشد و سبب ساز به جاری ساختن پژوهش ها بسیار گوناگون و متنوع گردیده‌است و در غایت تمامی این پژوهش ها، نقش مثبت و مؤثر مسایل فقهی و مذهبی را در بهداشت خل وچل تأیید می نماید.

بدین ترتیب زیارت و دعا که در آئین نورانی اسلام از مقام بسیار رفیع برخوردار‌است، تشریفات ترحیم مشهد می‌تواند در برطرف نمودن نیازهای معنوی و روحی آدم نقش مفید ای داشته باشد.

می قدرت اثر روحی - دیوانه زیارت را اینگونه برشمرد:

گناه زدایی: گناه اثری بدون نور بر دل آدمی می‌گذارد و تمایل و میل به اجرا شغل های نیک و خدایی را کاهش می‌دهد. در قبال زیارت، بندگی و خاطر معبود، وجدان خدایی را در دل آدم رشد می‌دهد و عشق به اجرا فعالیت نیک را در وجود بشر بیشتر کرده، موجب تقرب به خداوند و غربت از خرابی و شرّ و گناه می شود. (إِنَّ الصَّلَوةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَآءِ وَالْمُنکرِ)(عنکبوت/ 45).

معالجه رذایل اخلاقی: در نهج البلاغه بعداز اشاره به یه خرده از صفات رذیله در اخلاق و رفتار انسانی، مثلا طغیان، ظلم و تکبر آمده میباشد: زیرا آدم در معرض آفات متفاوت اخلاقی و بیماری های دیوانه جای‌دارد، خدا متعال توسط نماز و دعا بندگان مؤمن خویش را از دغدغه در دامان این صفات شیطانی مراقبت و حراست می نماید. (نهج البلاغه/ خطبه234) زیارت نیز از این اثر بی سود وجود ندارد.

- نورانیت و بینایی دل، تقوا و وارستگی از لذات دنیوی.

- جلب اعتنا و لحاظ الهی به خویش.

- ادب قلبی و توان روحی. (سادات، 1389: 56) أَلاَ بِذِکرِ اللَّهِ تَطْمَـلـِنُّ الْقُلُاینترنتُ (رعد/ 28).

اهل ایمان به برکت وجود رابطه تولیدکننده با آفریدگار، طبق تصریح قرآن(فتح/ 4) در وقار و امنیت خل وچل بی نقص به رمز میبرند. از‌آن‌جا‌که نابهنجاری های خل وچل و رفتاری در آدم وقتی شروع میشود که شم ناامنی در آدم به شدت قاضی شود، لذا می اقتدار با الهام دریافت کردن از آموزه های شرعی و اعمال مناسکی همانند زیارت و دعا و برقراری پیوندی قدرتمند با سازنده متعال، بر این ناامنی غلبه نمود و سرنوشت به سالم روحی و بهداشت دیوانه شخص امداد کرد.

پزشک معالج احمد ذکر معمار روانپزشک اهل ایران، می‌گوید: «حضور در اماکن مقدس و زیارتگاههای شخصیتهای معنوی و الهی، موجب تخلیه هیجانی در آدم می‌گردد و این تخلیه هیجانی با متانت درونی در آدمی یاور میباشد. مراسمی نظیر نذر، اطعام نیازمندان، عبادات گروه جمعی و کمپانی در شغل های مذهبی در اماکنی مانند مسجد، اکثراً میتوانند کارکردهای جاری درمانی داشته باشند».

حضور در اماکن مقدس و زیارتگاهها و یا این که کمپانی در مراسم مذهبی جمعی، منجر می‌گردد که شخص در هماهنگ شدن با محیطی که در آن قرار گرفته برای دقایق یا این که ساعاتی کشمکش های درونی و تضادهای خل وچل خود را به بیماری آلزایمر بسپارد. "نیس" و "وینتراب" دو محقق غربی طی پژوهش کاملی که درباره‌ی 400 نفر ایفا دادند، به‌این فیض رسیدند که کمپانی اشخاص در مراسم شرعی از قبیل زیارت و عبادت، با کاهش اختلالات کم عقل آنان همدم میباشد. همینطور آن‌ها به‌این سود رسیدند که کمپانی در مناسک فقاهتی و حضور در اماکن زیارتی، منجر کاهش اضطراب و عصبانیت و اختلالات کم عقل میگردد.

2. تاثیرات اجتماعی
1- نقش امامزاده در شهر
امامزاده ها در شهرها یک منطقه مرکزی اساسی را به وجود میاورند. در جمهوری اسلامی ایران مداقه مذهبی این ساختمان ها بالاتر از التفات مسجد جامع میباشد. امامزاده ها اکثر زمان ها به جای های اساسی برای دیدار و تجمع شهروندان و نیز زیارت تبدیل می شوند. وجود امامزاده ها در جمهوری اسلامی ایران از چنان اعتباری بهره مند بوده میباشد که در بخش اعظمی از مورد ها دلایل عمده تأسیس اول یا این که پیشرفت آجل شهرها به شمار می آمدند. یک نمونه بارز از این دست، شهر والا مشهد، دومی شهر ایران بزرگ میباشد. مشهد در اوایل قرن نهم میلادی روستایی به اسم سناباد بود. در اثنای آن قرن، امام رضا (ع) هشتمین امام شیعه ها مسموم شده و به قصه شیعه ها درین دهکده مدفون شد. بقعه امام رضا (ع) بازدید کنندگان و زایران را از اکناف دنیا شیعه جذب کرد و تدریجاً روستای خرد سناباد به یک شهر عمده مبدل شوید.

اسم سناباد به مشهد تبدیل شد و به‌تدریج از دو شهر باستانی خویش یعنی نیشابور و طوس اعتبار بیشتر یافت. این شهرها در خراسان بنا شده در شمال شرقی جمهوری اسلامی ایران قرار داشتند. طوس طی اولی دهه قرن سیزدهم بوسیله خویشان مغول ویران شوید و جمعیت بازمانده، به شهر مشهد نقل جای کردند و براین اساس مشهد جایگزین طوس شد و به اول شهر خراسان تبدیل شد.

حیطه پیرامونی بقعه دربرگیرنده ایوان ها، مساجد، شبستان ها، مدرسه ها، کاروانسراها و بازارها میشود.

این شرکت به تنهایی یک شهر را تشکیل میدهد. تا میانه قرن قبل دیواری بر گرد این نصیب وجود داشت که بخش مطهر را از سایر شهر مشهد تماماً جدا از هم میکرد. مقبره تحت عنوان راءس اساسی شهر، کانونی بود که خیابان ها و کوچه های اکثری به طور شعاعی از آن به فضا منشعب می شدند. خیابان ها بوسیله دیوار شهر محدود بودند. این دیوار بارها همپا با رویش شهر در زمان های گوناگون تاریخی در جای جدیدش بازسازی شوید.

بقاع امام رضا (ع) به خیال مداقه فوق العاده مذهبی – فرهنگی خویش همچنان تحت عنوان هسته اساسی شهر مشهد باقی‌مانده و حالت مکانی آن بر ساختار شهر تأثیر داشته میباشد؛ به‌این مضمون‌ که مورفولوژی سنتی مشهد از موفولوژی اکثر شهرهای دیگر جمهوری اسلامی ایران تقلید نمیکند. اکثر زمان ها شهرها عمدتاً تحت عنوان مرکزها تجاری دارنده بازار به مثابه هسته مرکزی به رویکرد توسعه و گسترش خویش افتاده اند، در حالی که در مشهد مقبره، هسته مهم شهر را تشکیل می‌دهد.

2- نقش امامزاده بر نگهداری نام و نشان اسلامی
مسائل مختلفی در نگهداری نام‌و‌نشان و تولید همبستگی عاطفی اجتماعی جامعه اثرگذار میباشد. از این در بین می شود به نقش عمده بناهای مذهبی تحت عنوان یکی‌از جای های نام و نشان قسمت و ارتقای دهنده فرهنگ و تمدن اسلامی اشاره کرد.

بناهای مذهبی در بخش اعظمی از شهرهای سرزمین اسلامی کشور ایران تحت عنوان عاملی شاخص نام‌و‌نشان شهری شناخته می‌گردد درین راستا می قدرت نقش امامزاده ها را در ثبت نام و نشان و تمدن اسلامی ذکر نمود امام زاده ها از دیرباز باعث جذب جمعیت و تلاقی اذهان و فرهنگ و تمدن مردمی میباشد که بخشی از باورهای اعتقادی و مذهبی شان در آن تجلی پیدا می نماید. عنایت و لزوم مراقبت اثرها دیرین خیر تحت عنوان پدیده های نمادین، بلکه به جهت آشنایی سیر دگرگونی و تکامل تاریخ شهرسازی و فرهنگ شهرنشینی، مراقبت نام و نشان و اصالت شهری و تبیین حیات شهری بر طبق شواهد و مدارک علمی همواره آیتم اعتنا بوده میباشد. بناهای امام زادگان با اعتنا به اعتقادات مسلمان ها و احترام ویژه آن‌ها، جای هایی می باشند که از دیرباز نقش ارتقای نام‌و‌نشان شهری و اسلامی شهروندان را بر ذمه داشته اند. نام‌و‌نشان شهری وجه تمایز شهری از شهر دیگر میباشد که‌این فرمان موجب می گردد احساس وابستگی مکانی در شهروندان به وجود آید و در تشکیل داد و بسط شهر خویش و منفعت گیری از اقسام نمادهای مذهبی شرکت کردن نمایند.

3- نقش جای های زیارتی در همبستگی اسلامی
اسلام خلال کنگره سراسری هر ساله در مکه معظمه توانسته میباشد همواره نشست های مذهبی، فرهنگی و اقتصادی خویش را برگزار نماید؛ همینطور از لحاظ سیاسی توانسته در شکل بروز اختلاف در بین بعضی کشورهای اسلامی، در رفع آن از تفکر و پندار یکی‌از اعضاوجوارح و یا این که از وجدان همگانی امت اسلامی استمداد بطلبد و از نقش، تأثیر فرهنگی و توشه احساساتی زمان ها و اماکن اسلامی، مثل ماه رمضان و یا این که شهر مکه، پیوسته در این باره به کار گیری نماید.(آندره و هانری، 1381: 643). از آن جا جای ها مشمول بها های ویژه و خاص خویش می‌باشند، میتوانند توشه احساساتی فراوانی برای بشر ها یار و همدم داشته باشند.(مویر، 1379: 34) جای های زیارتی عالم اسلام از بها های والای مذهبی و فرهنگی میان مسلمانها بهره مند می باشند و تحت عنوان تداعی کننده اینگونه توشه رمانتیک برای مسلمان ها، می اقتدار با استعمال و تقویت این توشه احساساتی اتحاد و انسجام را میان مسلمان‌ها و کشورهای اسلامی تقویت کرد.