مجله خبری تشریفات

تحصیلات
ارباب قمی، آغاز برای علم آموزی ادبیات به طهران رفت. آنگاه به قم رجوع و مدتی درس خواند. چندی سپس به یار و همدم «ملا عبدالله قمی» و «ملا حسین قمی» عازم سامرا شد و سالیانی اندک در درس میرزای شیرازی کمپانی کرد.ارباب از این دانا شیعه، اذن نقل داستان داراست.[۱۱] [۱۲] محمد ارباب قمی پیرو علم آموزی خود با ملا عبدالله، رهسپار نجف شد و سال‌های اکثری در درس میرزا حبیب‌الله رشتی و محمدکاظم آخوند خراسانی حضور یافت و از مرحوم آخوند، اذن اجتهاد گرفت. وی درین فرصت، مرجع بزرگان بعد از ظهر خویش و گزینه تعریف‌و‌تمجید محققان بود[۱۳] و بعضی او‌را جامع سنجیده و منقول تشریفات ترحیم مشهد می‌دانستند.[۱۴]

میرزا حسین نوری دیگر معلم ارباب قمی بود که به وی اذن نقل ماجرا بخشید و شغل رویارویی و تصحیح بحار الانوار را به وی سپرد.[۱۵]

میرزا حسین خلیلی تهرانی نیز از اساتید و مشایخ اذن ارباب میباشد. وی واپسین حدیث کتاب خویش را از سلسله میرزا حسین خلیلی تهرانی، سید محمد هندی نجفی، روضه خوان الشریعه اصفهانی و میرزا حسین نوری نقل نموده است.[۱۶]

رجوع و برگشت به قم
ارباب قمی به قم رجوع و برگشت و در محل تولد خود، کرسی درس و گفت و گو حوزه را برپا داشت. اقتدار علمی‌اش به وی سر کردگی عام و آوازه داد و فقاهتش زبانزد شوید.[۱۷]

تألیف کتاب، اقامه نماز جماعت و حل‌وفصل دعاوی از سایر دل‌مشغولی‌های ارباب بود.[۱۸] [۱۹] [۲۰]

هنوز حوزه علمیه قم به‌دست عبدالکریم حائری یزدی تأسیس نشده بود که ارباب قمی در آن شهر، مرجعیت فقهی داشت و در کارها مادی و اخروی عموم نقش ویژه‌ای جاری ساختن میکرد.[۲۱] همگی بزرگان نامش را به احترام می‌بردند و مقبولیتی کلان داشت[۲۲] تاآنجا که گفته‌اند از هراس وی، کارگزاران دولتی جر‌أت نداشتند بها آرد گندم را ارتقاء دهند.[۲۳]

زمانی که روحانی عبدالکریم در سال ۱۳۴۰ق به قصد زیارت به قم آمد، ابوالقاسم وسیع قمی و محمد ارباب قمی به دیدن وی رفتند و دعوا دینی بینشان مطرح شد. در شیوه برگشت محمد ارباب به ابوالقاسم می گوید که روحانی عبدالکریم با ما فرق داراست و خوب میباشد از وی درخواست کنیم که در قم بماند و حوزه علمیه تشکیل دهد. پس مجدد به خانه حاج روحانی برمی‌گردند و این تقاضا را مطرح می‌نمایند.[۲۴] با اینکه ۱۵ سال از حاج روضه خوان بزرگتر بود اما در برابرش خیلی اظهار کوچکی می کرد[۲۵]، حتی روزی به شاگردانش اعلام‌کرد: برخیزید و رمز درس حاج روضه خوان بروید.[۲۶]

تحصیلات
ارباب قمی، آغاز برای علم آموزی ادبیات به طهران رفت. آنگاه به قم رجوع و مدتی درس خواند. چندی سپس به یار و همدم «ملا عبدالله قمی» و «ملا حسین قمی» عازم سامرا شد و سالیانی اندک در درس میرزای شیرازی کمپانی کرد.ارباب از این دانا شیعه، اذن نقل داستان داراست.[۱۱] [۱۲] محمد ارباب قمی پیرو علم آموزی خود با ملا عبدالله، رهسپار نجف شد و سال‌های اکثری در درس میرزا حبیب‌الله رشتی و محمدکاظم آخوند خراسانی حضور یافت و از مرحوم آخوند، اذن اجتهاد گرفت. وی درین فرصت، مرجع بزرگان بعد از ظهر خویش و گزینه تعریف‌و‌تمجید محققان بود[۱۳] و بعضی او‌را جامع سنجیده و منقول تشریفات ترحیم مشهد می‌دانستند.[۱۴]

میرزا حسین نوری دیگر معلم ارباب قمی بود که به وی اذن نقل ماجرا بخشید و شغل رویارویی و تصحیح بحار الانوار را به وی سپرد.[۱۵]

میرزا حسین خلیلی تهرانی نیز از اساتید و مشایخ اذن ارباب میباشد. وی واپسین حدیث کتاب خویش را از سلسله میرزا حسین خلیلی تهرانی، سید محمد هندی نجفی، روضه خوان الشریعه اصفهانی و میرزا حسین نوری نقل نموده است.[۱۶]

رجوع و برگشت به قم
ارباب قمی به قم رجوع و برگشت و در محل تولد خود، کرسی درس و گفت و گو حوزه را برپا داشت. اقتدار علمی‌اش به وی سر کردگی عام و آوازه داد و فقاهتش زبانزد شوید.[۱۷]

تألیف کتاب، اقامه نماز جماعت و حل‌وفصل دعاوی از سایر دل‌مشغولی‌های ارباب بود.[۱۸] [۱۹] [۲۰]

هنوز حوزه علمیه قم به‌دست عبدالکریم حائری یزدی تأسیس نشده بود که ارباب قمی در آن شهر، مرجعیت فقهی داشت و در کارها مادی و اخروی عموم نقش ویژه‌ای جاری ساختن میکرد.[۲۱] همگی بزرگان نامش را به احترام می‌بردند و مقبولیتی کلان داشت[۲۲] تاآنجا که گفته‌اند از هراس وی، کارگزاران دولتی جر‌أت نداشتند بها آرد گندم را ارتقاء دهند.[۲۳]

زمانی که روحانی عبدالکریم در سال ۱۳۴۰ق به قصد زیارت به قم آمد، ابوالقاسم وسیع قمی و محمد ارباب قمی به دیدن وی رفتند و دعوا دینی بینشان مطرح شد. در شیوه برگشت محمد ارباب به ابوالقاسم می گوید که روحانی عبدالکریم با ما فرق داراست و خوب میباشد از وی درخواست کنیم که در قم بماند و حوزه علمیه تشکیل دهد. پس مجدد به خانه حاج روحانی برمی‌گردند و این تقاضا را مطرح می‌نمایند.[۲۴] با اینکه ۱۵ سال از حاج روضه خوان بزرگتر بود اما در برابرش خیلی اظهار کوچکی می کرد[۲۵]، حتی روزی به شاگردانش اعلام‌کرد: برخیزید و رمز درس حاج روضه خوان بروید.[۲۶]