مجله خبری تشریفات

میرزا جواد آقا مَلکی تبریزی عالم، عارف و مدرس خلق و خوی در حوزه علمیه نجف و قم. او در حدیث، فقه، اصول و سیر و سلوک نزد استادانی زیرا میرزا حسین نوری، آقا رضا همدانی، آخوند خراسانی و ملا حسینقلی همدانی شاگردی نمود. ملاعلی معصومی همدانی، سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی و محمدعلی اراکی از شاگردان او به‌شمار میروند. کتاب‌های المراقبات و رساله لقاءالله از مشهورترین اثر ها او در زمینه دعا و تهذیب نفس هست. او در ۱۳۰۴ش درگذشت و در گورستان شیخان قم دفن تشریفات ترحیم مشهد شد.

معاش‌طومار
میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، فرزند میرزا شفیع در تبریز به دنیا آمد. [۱] تاریخ ظریف به دنیاآمدن او مشخص و معلوم وجود ندارد، ولی اورده شده اواخر قرن ۱۳ یا این که اوایل قرن ۱۴ قمری بوده‌میباشد. استدلال نامگذاری وی به ملکی، نسبت فامیلی با قوم و قبیله ملک‌التجار تبریزی میباشد. [۲]

ملکی تبریزی برای علم آموزی به نجف رفت و در سال ۱۳۲۱ قمری، به تبریز رجوع و به اشاعه اسلام پرداخت. در سال ۱۲۹۰ش و در اولِ جریانات مشروطه و زد خورد‌های تبریز ناچار به عزیمت به قم شد و تا نقطه پایان قدمت نیز در به عبارتی‌عقب ماند.[۳]

میرزا جواد آقا در ۱۱ ذی‌الحجه سال ۱۳۴۳ق بر طبق با ۱۲ تیر ۱۳۰۴ش درگذشت.[۴] پیکر وی بعد از تشییع در آرامستان شیخان در قم به خاک امانت شد.[۵]

علم آموزی
علم ها صرف، نحو، معانی و ذکر و سطح حوزه را در تبریز فرا گرفت[۶] و بعد از مدتی در نجف از اساتید تحت استحصال دانش نمود:

میرزا حسین نوری؛
آقا رضا همدانی؛
آخوند خراسانی؛
ملا حسینقلی همدانی؛ ملکی تبریزی ارادت ویژه‌ای به او داشت و مقطع ۱۴ سال ملازمش بود.[۷] مراتب سیر و سلوک را نزد او درنوردید[۸] و از وی اذن ماجرا گرفته بود.[۹]
سید مرتضی کشمیری؛[۱۰]
بعضا گفته اند او از روحانی مرتضی انصاری نیز اذن قصه داشته میباشد.[۱۱]

درس دادن
در اولِ ورود به قم و قبل از ملاقات با عبدالکریم حائری یزدی و تأسیس حوزه علمیه قم، ملکی کتاب مفاتیح الشرایع فی الفقه نوشتن ملا محسن سود کاشانی را درس دادن میکرد. دو مجلس اخلاق و رفتار داشت، یکی از در خانه برای خاصیت و دیگری در مکتب فیضیه [۱۲] برای مردم که عده ای از بازاریان قم نیز در آن درس کمپانی داشتند. نماز جماعت را در مسجد بالای راز بقعه حضرت معصومه (س) اقامه می کرد.[۱۳]

شاگردان
اسماعیل بن حسین تائب
سید محمود مدرسی
حسین فاطمی قمی
سید محمود یزدی
ملاعلی معصومی همدانی
محمود مجتهدی
علی پهلوانی تهرانی
روضه خوان عباس تهرانی
عبدالله شالچی [۱۴] [۱۵]
امام خمینی [۱۶]
روضه خوان حسن لنکرانی تالیف کننده المُلهَماتُ الغَرَويّة فی أحكام الحج‏؛[۱۷]
میرزا جواد فرمان روا القرایی تبریزی؛ [۱۸]
سید شهاب الدین مرعشی نجفی؛ ملکی به وی اذن ماجرا داده بود.[۱۹]
سيّد احمد لواسانى تهرانی؛
سيّد احمد مشرف حسينى قمى‏؛
محمدعلی اراکی؛
سید جعفر حسینی شاهرودی؛
سید حسین فاطمی قمی؛
سيّد مهدى كشفى بروجردى؛
سید محمدکاظم شریعتمداری؛[۲۰]
دارای شهرت میباشد که امام خمینی نیز از شاگردان میرزا جواد ملکی تبریزی بوده‌میباشد ولی آیت‌الله خامنه‌ای از عهد و پیمان امام خمینی نقل می‌نماید که صرفا دو نشست در درس میرزا جواد ملکی تبریزی کمپانی کرده و از این که نتوانسته بیش تر از این در درس او کمپانی نماید، افسوس خورده‌ میباشد.[۲۱]

اثرها علمی

رساله لقاءالله
اسرار الصلاة: کتابی که دربردارنده هزار نکته از اسرار نماز میباشد و بعضی از اسرار عصمت و درنگ را گوشزد می‌نماید و به معانی وسوسه و الهام می پردازد. با دعوا از گناهان کبیره اشاره‌ای به توبه نموده و حضور قلب و حالات ملکوتی آدمی را توضیح می دهد.
المراقبات یا این که ایفا السَّنَه: در‌این تاثیر مقدّمه‌ای کوتاه دربارهٔ دعا و سر و نیاز آمده‌میباشد و ایفا ماه‌های متفاوت، اثرها و برکات روحی و معنوی آنان توضیح داده شده است. علامه طباطبایی صاحب و مالک تعبیر و تفسیر المیزان، تقریظی بر این کتاب نوشته‌میباشد.
رساله لقاءالله: کتابی میباشد که در راستای شیوه تهذیب مندرج و معنای «لقاء الله» و نشانه‌ها مرتبط با آن را توضیح داده و منش توفیق الهی را برای سالکین ذکر می‌کند.علامه طهرانی این کتاب را از با ارزش‌ترین کتاب ها تدوین گردیده در عرفان و سلوک برشمرده میباشد.[۲۲]
کتابی در فقه
رساله در حج؛ گفته می گردد این کتاب را به طریق اخباريين نگاشته میباشد‏. [۲۳]
لبه فارسی بر غایة القصوی نوشتن روضه خوان عباس قمی.[۲۴]

میرزا جواد آقا مَلکی تبریزی عالم، عارف و مدرس خلق و خوی در حوزه علمیه نجف و قم. او در حدیث، فقه، اصول و سیر و سلوک نزد استادانی زیرا میرزا حسین نوری، آقا رضا همدانی، آخوند خراسانی و ملا حسینقلی همدانی شاگردی نمود. ملاعلی معصومی همدانی، سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی و محمدعلی اراکی از شاگردان او به‌شمار میروند. کتاب‌های المراقبات و رساله لقاءالله از مشهورترین اثر ها او در زمینه دعا و تهذیب نفس هست. او در ۱۳۰۴ش درگذشت و در گورستان شیخان قم دفن تشریفات ترحیم مشهد شد.

معاش‌طومار
میرزا جواد آقا ملکی تبریزی، فرزند میرزا شفیع در تبریز به دنیا آمد. [۱] تاریخ ظریف به دنیاآمدن او مشخص و معلوم وجود ندارد، ولی اورده شده اواخر قرن ۱۳ یا این که اوایل قرن ۱۴ قمری بوده‌میباشد. استدلال نامگذاری وی به ملکی، نسبت فامیلی با قوم و قبیله ملک‌التجار تبریزی میباشد. [۲]

ملکی تبریزی برای علم آموزی به نجف رفت و در سال ۱۳۲۱ قمری، به تبریز رجوع و به اشاعه اسلام پرداخت. در سال ۱۲۹۰ش و در اولِ جریانات مشروطه و زد خورد‌های تبریز ناچار به عزیمت به قم شد و تا نقطه پایان قدمت نیز در به عبارتی‌عقب ماند.[۳]

میرزا جواد آقا در ۱۱ ذی‌الحجه سال ۱۳۴۳ق بر طبق با ۱۲ تیر ۱۳۰۴ش درگذشت.[۴] پیکر وی بعد از تشییع در آرامستان شیخان در قم به خاک امانت شد.[۵]

علم آموزی
علم ها صرف، نحو، معانی و ذکر و سطح حوزه را در تبریز فرا گرفت[۶] و بعد از مدتی در نجف از اساتید تحت استحصال دانش نمود:

میرزا حسین نوری؛
آقا رضا همدانی؛
آخوند خراسانی؛
ملا حسینقلی همدانی؛ ملکی تبریزی ارادت ویژه‌ای به او داشت و مقطع ۱۴ سال ملازمش بود.[۷] مراتب سیر و سلوک را نزد او درنوردید[۸] و از وی اذن ماجرا گرفته بود.[۹]
سید مرتضی کشمیری؛[۱۰]
بعضا گفته اند او از روحانی مرتضی انصاری نیز اذن قصه داشته میباشد.[۱۱]

درس دادن
در اولِ ورود به قم و قبل از ملاقات با عبدالکریم حائری یزدی و تأسیس حوزه علمیه قم، ملکی کتاب مفاتیح الشرایع فی الفقه نوشتن ملا محسن سود کاشانی را درس دادن میکرد. دو مجلس اخلاق و رفتار داشت، یکی از در خانه برای خاصیت و دیگری در مکتب فیضیه [۱۲] برای مردم که عده ای از بازاریان قم نیز در آن درس کمپانی داشتند. نماز جماعت را در مسجد بالای راز بقعه حضرت معصومه (س) اقامه می کرد.[۱۳]

شاگردان
اسماعیل بن حسین تائب
سید محمود مدرسی
حسین فاطمی قمی
سید محمود یزدی
ملاعلی معصومی همدانی
محمود مجتهدی
علی پهلوانی تهرانی
روضه خوان عباس تهرانی
عبدالله شالچی [۱۴] [۱۵]
امام خمینی [۱۶]
روضه خوان حسن لنکرانی تالیف کننده المُلهَماتُ الغَرَويّة فی أحكام الحج‏؛[۱۷]
میرزا جواد فرمان روا القرایی تبریزی؛ [۱۸]
سید شهاب الدین مرعشی نجفی؛ ملکی به وی اذن ماجرا داده بود.[۱۹]
سيّد احمد لواسانى تهرانی؛
سيّد احمد مشرف حسينى قمى‏؛
محمدعلی اراکی؛
سید جعفر حسینی شاهرودی؛
سید حسین فاطمی قمی؛
سيّد مهدى كشفى بروجردى؛
سید محمدکاظم شریعتمداری؛[۲۰]
دارای شهرت میباشد که امام خمینی نیز از شاگردان میرزا جواد ملکی تبریزی بوده‌میباشد ولی آیت‌الله خامنه‌ای از عهد و پیمان امام خمینی نقل می‌نماید که صرفا دو نشست در درس میرزا جواد ملکی تبریزی کمپانی کرده و از این که نتوانسته بیش تر از این در درس او کمپانی نماید، افسوس خورده‌ میباشد.[۲۱]

اثرها علمی

رساله لقاءالله
اسرار الصلاة: کتابی که دربردارنده هزار نکته از اسرار نماز میباشد و بعضی از اسرار عصمت و درنگ را گوشزد می‌نماید و به معانی وسوسه و الهام می پردازد. با دعوا از گناهان کبیره اشاره‌ای به توبه نموده و حضور قلب و حالات ملکوتی آدمی را توضیح می دهد.
المراقبات یا این که ایفا السَّنَه: در‌این تاثیر مقدّمه‌ای کوتاه دربارهٔ دعا و سر و نیاز آمده‌میباشد و ایفا ماه‌های متفاوت، اثرها و برکات روحی و معنوی آنان توضیح داده شده است. علامه طباطبایی صاحب و مالک تعبیر و تفسیر المیزان، تقریظی بر این کتاب نوشته‌میباشد.
رساله لقاءالله: کتابی میباشد که در راستای شیوه تهذیب مندرج و معنای «لقاء الله» و نشانه‌ها مرتبط با آن را توضیح داده و منش توفیق الهی را برای سالکین ذکر می‌کند.علامه طهرانی این کتاب را از با ارزش‌ترین کتاب ها تدوین گردیده در عرفان و سلوک برشمرده میباشد.[۲۲]
کتابی در فقه
رساله در حج؛ گفته می گردد این کتاب را به طریق اخباريين نگاشته میباشد‏. [۲۳]
لبه فارسی بر غایة القصوی نوشتن روضه خوان عباس قمی.[۲۴]