رخداد سقیفه بنیساعده اتفاقای بعد از رحلت رسول(ص) در سال ۱۱ق بود که در آن ابوبکر بن ابیقُحافه تحت عنوان خلیفه مسلمانها گزینش شد. بعداز وفات حضرت محمد(ص)، امام علی(ع) و بعضی دیگر از صحابه سرگرم تدارک تدفین او بودند، در به عبارتی مجال جمعای از انصار به رهبری سعد بن عباده گرانقدر خویشان خزرج، در سقیفه بنیساعده گردآوری شدند تا برای تعیین رهبر بعد از رسول(ص) تشریفات ترحیم مشهد تصمیم بگیرند.
به لحاظ بعضا تاریخنگاران، این اجتماع انصار، صرفا برای گزینش حاکمی برای شهر مدینه بوده میباشد؛ ولی با ورود بعضی از مهاجران به نشست، مجادلات به سمت گزینش جانشین فرستاده برای رهبری مجموع مسلمانها تغییرمسیر اعطا کرد و در غایت، با ابوبکر تحت عنوان خلیفه مسلمان ها بیعت شد. بنابر نقل منابع تاریخی، به جز ابوبکر که از طرف مهاجران حرف میاظهارکرد، قدمت بن خطاب و اَبوعُبَیده جَرّاح نیز در سقیفه حاضر بودهاند.
اهلسنت برای مشروعیتبخشی به حاکمیت و خلافت ابوبکر به اصل اجماع استناد کردهاند. این در حالی میباشد که به نوشته تاریخنگاران گزینش ابوبکر گزینه تایید همگانی نبوده میباشد. بعد از این حادثه اشخاصی مانند حضرت علی(ع)، فاطمه زهرا(س)، فضل و ادب و عبدالله پسران عباس عموی رسول و نیز بعضا اصحاب دارای اسم و رسم فرستاده مانند سلمان فارسی، ابوذر غفاری، مقداد بن عمرو، زبیر بن عوام و حذیفة بن یمان به برگزاری شورای سقیفه و سود آن اعتراض کردند. شیعهها اتفاق سقیفه و نتیجه ها آن را خلاف سخنان نبی(ص) بر طبق جانشینی امام علی(ع) بهویژه در غدیر خم، میدانند.
در منابع تاریخی حادثه سقیفه گزارش شدهاست. همینطور اثراتی نیز برای نظارت و نظارت آن درج شده میباشد و نیز مستشرقانی مانند هنری لامنس، کایتانی و ویلفرد مادلونگ در تألیفاتی به نقل و تحقیق رخداد سقیفه پرداختهاند. کتاب The succession to Muhammad (به فارسی: جانشینی حضرت محمد) تاثیر مادلونگ و عقیده مثلث اقتدار از هنری لامنس از دارای اسم و رسمترین آنها می باشند.
محل اتفاق
نوشتهیعلمیٔ اساسی: سقیفه بنیساعده
سقیفه مکانی به صورت سکّو یا این که سایبان بوده میباشد که طوایف عرب برای مشورت کردن در تصمیمات همگانی، در آن توده میشدند.[۱] سقیفهای که بعداز رحلت فرستاده(ص) بعضا از مهاجران و انصار در آن گرد آمدند، وابسته به تیره بنیساعده از قبیله خزرج بومی در مدینه، که قبل از مهاجرت رسول، جلسات این مجموعه در آن محل تشکیل می شد. این جای بعد از ورود نبی به مدینه، به بازه زمانی ده سال (تا مجال رحلت رسول)، عملاً کاربری خویش را از دست اعطا کرد و در هنگام تجمع مهاجران و انصار برای گزینش جانشین حضرت محمد(ص) مجدد تجمعی در آن پدیدآمد.[۲]
تفصیل رخداد
به گفته ویلفرد مادلونگ (زاده ۱۹۳۰م) اسلامشناس آلمانی، قصه اساسی درباره اجتماع در سقیفه بنیساعده به عبدالله بن عباس از قدمت بن خطاب برمیشود. مجموع احادیث دیگر از این داده ها به کار گیری کرده یا این که از آن مایه گرفتهاند. این احادیث را، با اندکتغییری در سلسله راویان گوناگون، ابنهشام، محمد جریر طبری، عبدالرزاق بن همّام، محمد بن اسماعیل بخاری و ابن حنبل نقل کردهاند.[۳]
بهدنبال استحضار همگانی مسلمانها مدینه از وفات فرستاده(ص) گردآوریای از انصار برای تصمیمگیری درباره موقعیت خویش و همینطور راهکارجویی درباره قضیه جانشینی پیامبر پروردگار، در سقیفه بنیساعده گرد آمدند. مبنی بر منابع تاریخی ابتدا این گرد هم آیی سعد بن عباده، تعالی قوم و قبیله خزرج بهخیال و خاطر شدت بیماری بهواسطه فرزندش با جمعیت کلام اعلام کرد. او با بیان دلایلی جانشینی نبی اسلام را حق انصار دانست و آنهارا به دریافت کردن اداره کارها دعوت نمود. حاضران سخنان او را تأیید کرده و اعلام نمودند که سعد را بهتیتر قاضی بر خویش گزینش نموده و تأکید کردند که خلاف لحاظ او کاری اعمال ندهند.[۴] ولی بعضا از حاضران احتمال مخالفت مهاجران با این تصمیم را مطرح کردند و قابلیت و امکان عدم تسلیم آنها در قبال تصمیم این عده را دادند. این احتمال توصیه تعیین امیری از انصار و امیری از مهاجران را بهدنبال داشت.[۵]
رخداد سقیفه بنیساعده اتفاقای بعد از رحلت رسول(ص) در سال ۱۱ق بود که در آن ابوبکر بن ابیقُحافه تحت عنوان خلیفه مسلمانها گزینش شد. بعداز وفات حضرت محمد(ص)، امام علی(ع) و بعضی دیگر از صحابه سرگرم تدارک تدفین او بودند، در به عبارتی مجال جمعای از انصار به رهبری سعد بن عباده گرانقدر خویشان خزرج، در سقیفه بنیساعده گردآوری شدند تا برای تعیین رهبر بعد از رسول(ص) تشریفات ترحیم مشهد تصمیم بگیرند.
به لحاظ بعضا تاریخنگاران، این اجتماع انصار، صرفا برای گزینش حاکمی برای شهر مدینه بوده میباشد؛ ولی با ورود بعضی از مهاجران به نشست، مجادلات به سمت گزینش جانشین فرستاده برای رهبری مجموع مسلمانها تغییرمسیر اعطا کرد و در غایت، با ابوبکر تحت عنوان خلیفه مسلمان ها بیعت شد. بنابر نقل منابع تاریخی، به جز ابوبکر که از طرف مهاجران حرف میاظهارکرد، قدمت بن خطاب و اَبوعُبَیده جَرّاح نیز در سقیفه حاضر بودهاند.
اهلسنت برای مشروعیتبخشی به حاکمیت و خلافت ابوبکر به اصل اجماع استناد کردهاند. این در حالی میباشد که به نوشته تاریخنگاران گزینش ابوبکر گزینه تایید همگانی نبوده میباشد. بعد از این حادثه اشخاصی مانند حضرت علی(ع)، فاطمه زهرا(س)، فضل و ادب و عبدالله پسران عباس عموی رسول و نیز بعضا اصحاب دارای اسم و رسم فرستاده مانند سلمان فارسی، ابوذر غفاری، مقداد بن عمرو، زبیر بن عوام و حذیفة بن یمان به برگزاری شورای سقیفه و سود آن اعتراض کردند. شیعهها اتفاق سقیفه و نتیجه ها آن را خلاف سخنان نبی(ص) بر طبق جانشینی امام علی(ع) بهویژه در غدیر خم، میدانند.
در منابع تاریخی حادثه سقیفه گزارش شدهاست. همینطور اثراتی نیز برای نظارت و نظارت آن درج شده میباشد و نیز مستشرقانی مانند هنری لامنس، کایتانی و ویلفرد مادلونگ در تألیفاتی به نقل و تحقیق رخداد سقیفه پرداختهاند. کتاب The succession to Muhammad (به فارسی: جانشینی حضرت محمد) تاثیر مادلونگ و عقیده مثلث اقتدار از هنری لامنس از دارای اسم و رسمترین آنها می باشند.
محل اتفاق
نوشتهیعلمیٔ اساسی: سقیفه بنیساعده
سقیفه مکانی به صورت سکّو یا این که سایبان بوده میباشد که طوایف عرب برای مشورت کردن در تصمیمات همگانی، در آن توده میشدند.[۱] سقیفهای که بعداز رحلت فرستاده(ص) بعضا از مهاجران و انصار در آن گرد آمدند، وابسته به تیره بنیساعده از قبیله خزرج بومی در مدینه، که قبل از مهاجرت رسول، جلسات این مجموعه در آن محل تشکیل می شد. این جای بعد از ورود نبی به مدینه، به بازه زمانی ده سال (تا مجال رحلت رسول)، عملاً کاربری خویش را از دست اعطا کرد و در هنگام تجمع مهاجران و انصار برای گزینش جانشین حضرت محمد(ص) مجدد تجمعی در آن پدیدآمد.[۲]
تفصیل رخداد
به گفته ویلفرد مادلونگ (زاده ۱۹۳۰م) اسلامشناس آلمانی، قصه اساسی درباره اجتماع در سقیفه بنیساعده به عبدالله بن عباس از قدمت بن خطاب برمیشود. مجموع احادیث دیگر از این داده ها به کار گیری کرده یا این که از آن مایه گرفتهاند. این احادیث را، با اندکتغییری در سلسله راویان گوناگون، ابنهشام، محمد جریر طبری، عبدالرزاق بن همّام، محمد بن اسماعیل بخاری و ابن حنبل نقل کردهاند.[۳]
بهدنبال استحضار همگانی مسلمانها مدینه از وفات فرستاده(ص) گردآوریای از انصار برای تصمیمگیری درباره موقعیت خویش و همینطور راهکارجویی درباره قضیه جانشینی پیامبر پروردگار، در سقیفه بنیساعده گرد آمدند. مبنی بر منابع تاریخی ابتدا این گرد هم آیی سعد بن عباده، تعالی قوم و قبیله خزرج بهخیال و خاطر شدت بیماری بهواسطه فرزندش با جمعیت کلام اعلام کرد. او با بیان دلایلی جانشینی نبی اسلام را حق انصار دانست و آنهارا به دریافت کردن اداره کارها دعوت نمود. حاضران سخنان او را تأیید کرده و اعلام نمودند که سعد را بهتیتر قاضی بر خویش گزینش نموده و تأکید کردند که خلاف لحاظ او کاری اعمال ندهند.[۴] ولی بعضا از حاضران احتمال مخالفت مهاجران با این تصمیم را مطرح کردند و قابلیت و امکان عدم تسلیم آنها در قبال تصمیم این عده را دادند. این احتمال توصیه تعیین امیری از انصار و امیری از مهاجران را بهدنبال داشت.[۵]
راهنمای کامل برنامهریزی مراسم ترحیم بدون استرس