مجله خبری تشریفات

بعداز سقوط رژیم بعث
آن‌گاه نزاع دوم خلیج عجم در سال ۲۰۰۰ م، نظام حکم دهنده بر عراق تغییر تحول کرد. در‌این روزگار حوزه علمیه نجف از فشار بیرون شد و طلاب از بخشها دیگر برای علم آموزی به نجف رفتند. گروهی از استادان نیز که سال‌ها بود از عراق تردشده بودند به عراق بازگشتند. یکی‌از متنفذترین مراجع شیعه در نجف سید علی حسینی سیستانی میباشد که محصل خوئی بوده تشریفات ترحیم مشهد میباشد.

مرجعیت در کشور ایران
بیشتر مراجع تبعیت در جمهوری اسلامی ایران در حوزه علمیه قم می باشند. البته مرجعیت کشور‌ایران منحصر به فرد به قم وجود ندارد. برخی از مراجع تاسی در مشهد و اصفهان و طهران مستقر بوده‌اند.

حوزه علمیه قم
حوزه علمیه قم در روزگار متاخر خویش با ورود و سکونت عبدالکریم حائری یزدی در سال ۱۳۴۰ق(۱۳۰۰ش) صورت گرفت. [۳۰] با ورود وی به قم بخشی از مرجعیت شیعه به کشور‌ایران منتقل شد. [۳۱] وی تا سال ۱۳۱۵ش زنده بود. بعداز وی سه بدن از مدرسان و بزرگان حوزه قم به اسم‌های سید صدرالدین صدر، سید محمدتقی خوانساری و سید محمد حجت اداره حوزه را بر ذمه گرفتند. هیچ یک از این سه بدن مرجعیت آموزش نداشتند. درین زمانه مرجعیت عمده در حوزه علمیه نجف و بر ذمه سید ابوالحسن اصفهانی(درگذشته ۱۳۶۵ق) بود.[۳۲]

با پیگیری و دعوت گروهی از علمای حوزه علمیه قم در سال ۱۳۲۳ش سید حسین طباطبائی بروجردی که از شاگردان آخوند خراسانی بود به قم آمد. وی بعداز اصفهانی تا سال ۱۳۴۰ش مرجعیت بسیار عظیم‌ای داشت[۳۳] و به گفته تالیف کننده کتاب تاریخ ناحیههای علمیه، در اواخر قدمت وی مرجع متنفذ دیگری در عراق یا این که جمهوری اسلامی ایران وجود نداشت.[۳۴]

حضور بروجردی حوزه علمیه قم را رونق داده بود.بعد از درگذشت وی یک‌سری نفر در کشور‌ایران و عراق تحت عنوان مرجع پیروی مطرح شدند. در کشور‌ایران به جز آیت الله میلانی که مستقر مشهد بود بقیه مراجع جزو مجتهدان حوزه علمیه قم بودند. مشهورترین وی عبارت بودند از: سید احمد خوانساری (درگذشته ۱۳۶۴ش)، سید کاظم شریعتمداری (درگذشته ۱۳۶۵ش)، سید روح الله خمینی‌ (درگذشته ۱۳۶۸ ش)، سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی (درگذشته ۱۳۶۹ش) و سید محمدرضا گلپایگانی (درگذشته ۱۳۷۲ش). [۳۵] خبر نامه کیهان دو روز بعداز درگذشت آیت الله بروجردی در گزارشی از احوال مرجعیت اسامی بعضا از مجتهدان شیعه که احتمال مرجعیت آن‌ها می رفت منتشر کرد. [۳۶]

تصویر کاغذ نخستین خبرنامه داده ها و اعلام مرجعیت پس از درگذشت آیت الله محمدعلی اراکی
در سال‌های دهه ۱۳۵۰ش حکومت عراق اکثری از ایرانیان بومی عراق را اخراج کرد و همین دلیل سبب ساز ورود گروهی از اساتید و طلاب حوزه نجف به جمهوری اسلامی ایران به ویژه حوزه علمیه قم شد. (رک:معاودین). این جنبش به همدم موفقیت انقلاب اسلامی در کشور ایران و نیز مشقت بار‌گیری‌های حکومت بعثی بر حوزه نجف آينده مرجعیت را زیر اثر قرار بخشید و به گذر زمان نقش کشور‌ایران در مرجعیت برجسته‌خیس شد.

در سال ۱۳۷۳ش محمد علی اراکی واپسین بازمانده از شاگردان عبدالکریم حائری نیز درگذشت. از این پس اشخاص زیادی که بیشتر آنها شاگردان بروجردی و خوئی بودند تحت عنوان مرجع پیروی مطرح شدند. و هر یک سری بعضا از آنان مقلدان بیشتری دارا‌هستند اما هیچ یک مرجعیت محصل جهانی ندارند. مشهورترین مراجع زنده در (اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ش) عبارتند از: حسین وحید خراسانی، سید موسی شبیری زنجانی، سید علی خامنه‌ای و ناصر مکارم شیرازی در کشور‌ایران و سید علی سیستانی در عراق.

بعداز سقوط رژیم بعث
آن‌گاه نزاع دوم خلیج عجم در سال ۲۰۰۰ م، نظام حکم دهنده بر عراق تغییر تحول کرد. در‌این روزگار حوزه علمیه نجف از فشار بیرون شد و طلاب از بخشها دیگر برای علم آموزی به نجف رفتند. گروهی از استادان نیز که سال‌ها بود از عراق تردشده بودند به عراق بازگشتند. یکی‌از متنفذترین مراجع شیعه در نجف سید علی حسینی سیستانی میباشد که محصل خوئی بوده تشریفات ترحیم مشهد میباشد.

مرجعیت در کشور ایران
بیشتر مراجع تبعیت در جمهوری اسلامی ایران در حوزه علمیه قم می باشند. البته مرجعیت کشور‌ایران منحصر به فرد به قم وجود ندارد. برخی از مراجع تاسی در مشهد و اصفهان و طهران مستقر بوده‌اند.

حوزه علمیه قم
حوزه علمیه قم در روزگار متاخر خویش با ورود و سکونت عبدالکریم حائری یزدی در سال ۱۳۴۰ق(۱۳۰۰ش) صورت گرفت. [۳۰] با ورود وی به قم بخشی از مرجعیت شیعه به کشور‌ایران منتقل شد. [۳۱] وی تا سال ۱۳۱۵ش زنده بود. بعداز وی سه بدن از مدرسان و بزرگان حوزه قم به اسم‌های سید صدرالدین صدر، سید محمدتقی خوانساری و سید محمد حجت اداره حوزه را بر ذمه گرفتند. هیچ یک از این سه بدن مرجعیت آموزش نداشتند. درین زمانه مرجعیت عمده در حوزه علمیه نجف و بر ذمه سید ابوالحسن اصفهانی(درگذشته ۱۳۶۵ق) بود.[۳۲]

با پیگیری و دعوت گروهی از علمای حوزه علمیه قم در سال ۱۳۲۳ش سید حسین طباطبائی بروجردی که از شاگردان آخوند خراسانی بود به قم آمد. وی بعداز اصفهانی تا سال ۱۳۴۰ش مرجعیت بسیار عظیم‌ای داشت[۳۳] و به گفته تالیف کننده کتاب تاریخ ناحیههای علمیه، در اواخر قدمت وی مرجع متنفذ دیگری در عراق یا این که جمهوری اسلامی ایران وجود نداشت.[۳۴]

حضور بروجردی حوزه علمیه قم را رونق داده بود.بعد از درگذشت وی یک‌سری نفر در کشور‌ایران و عراق تحت عنوان مرجع پیروی مطرح شدند. در کشور‌ایران به جز آیت الله میلانی که مستقر مشهد بود بقیه مراجع جزو مجتهدان حوزه علمیه قم بودند. مشهورترین وی عبارت بودند از: سید احمد خوانساری (درگذشته ۱۳۶۴ش)، سید کاظم شریعتمداری (درگذشته ۱۳۶۵ش)، سید روح الله خمینی‌ (درگذشته ۱۳۶۸ ش)، سید شهاب‌الدین مرعشی نجفی (درگذشته ۱۳۶۹ش) و سید محمدرضا گلپایگانی (درگذشته ۱۳۷۲ش). [۳۵] خبر نامه کیهان دو روز بعداز درگذشت آیت الله بروجردی در گزارشی از احوال مرجعیت اسامی بعضا از مجتهدان شیعه که احتمال مرجعیت آن‌ها می رفت منتشر کرد. [۳۶]

تصویر کاغذ نخستین خبرنامه داده ها و اعلام مرجعیت پس از درگذشت آیت الله محمدعلی اراکی
در سال‌های دهه ۱۳۵۰ش حکومت عراق اکثری از ایرانیان بومی عراق را اخراج کرد و همین دلیل سبب ساز ورود گروهی از اساتید و طلاب حوزه نجف به جمهوری اسلامی ایران به ویژه حوزه علمیه قم شد. (رک:معاودین). این جنبش به همدم موفقیت انقلاب اسلامی در کشور ایران و نیز مشقت بار‌گیری‌های حکومت بعثی بر حوزه نجف آينده مرجعیت را زیر اثر قرار بخشید و به گذر زمان نقش کشور‌ایران در مرجعیت برجسته‌خیس شد.

در سال ۱۳۷۳ش محمد علی اراکی واپسین بازمانده از شاگردان عبدالکریم حائری نیز درگذشت. از این پس اشخاص زیادی که بیشتر آنها شاگردان بروجردی و خوئی بودند تحت عنوان مرجع پیروی مطرح شدند. و هر یک سری بعضا از آنان مقلدان بیشتری دارا‌هستند اما هیچ یک مرجعیت محصل جهانی ندارند. مشهورترین مراجع زنده در (اردیبهشت ماه ۱۴۰۱ش) عبارتند از: حسین وحید خراسانی، سید موسی شبیری زنجانی، سید علی خامنه‌ای و ناصر مکارم شیرازی در کشور‌ایران و سید علی سیستانی در عراق.