مجله خبری تشریفات

عید فطر او‌لین روز ماه شوال و از مهم‌ترین اعیاد مسلمان‌ها. بنابر روایاتی که از امامان شیعه بیان شده، عید فطر عید عده ای میباشد که روزه و عبادات آن ها پذیرفته گردیده و از آن رو عید قرار داده گردیده که مسلمان‌ها گرد هم آیند و خدا را ثنا نمایند. روزه دریافت کردن در عید فطر حرام و پرداخت زکات فطره بر مسلمانها واجب میباشد. تشریفات ترحیم مشهد

آداب و احکامی برای شب و روز عید فطر آورده شده میباشد؛ برای مثال شب‌زنده‌داری، تلاوت نماز و دعا، خواندن قرآن، غسل و اعلام کردن تکبیرهای خاص. کشورهای اسلامی به‌مناسبت عید فطر، دو روز یا این که بیشتر از آن را تعطیل اعلام می‌نمایند. مسلمان‌ها نماز عید فطر را به جماعت برگزار می‌نمایند و طبق آداب و رسوم خویش جشن و پای کوبی می گیرند. شاعران فارسی‌زبانی برای مثال سعدی شیرازی، عبدالرحمن جامی و قیصر امین‌پور، درباره عید فطر اشعاری سروده‌اند.

منزلت و مداقه
عید فطر اولی روز ماه شوال میباشد و در احادیث اسلامی، روزه پاداش‌های خداوند،[۱] روز جایزه نیکوکاران[۲] و روز آمرزش گناهان[۳] معرفی گردیده است. بنابر روایتی که از امام علی(ع) آورده شده، عید فطر عید کسی میباشد که معبود روزه او‌را پذیرفته و عبادتش را قبول نموده است.[۴] در داستان دیگری منقول از امام رضا(ع)، اورده شده که روز فطر عید قرار داده گردیده تا مسلمان ها در آن روز گرد هم آیند و پروردگار را برای نعمت‌هایی که به آن‌ها داده حمد نمایند، و از همین رو تکبیر در نماز آن بیش تر از روزهای دیگر قرار داده گردیده‌است.[۵]

نامگذاری
کلمه و واژه «فِطر» از ریشه فَطر، به‌معنای شکافتن، آغاز و ابتکار، گرفته گردیده است.[۶] آورده شده که «عید فطر» نیز از همین ریشه میباشد، چون روزه‌دار دهانش را در روز عید فطر بر خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها گشوده می‌نماید.[۷]

احکام

نماز عید فطر در مصلای طهران به امامت آیت‌الله خامنه‌ای (سال ۱۴۳۷ق) [۸]
زکات فطره: بنابر قسم دارای شهرت فقها، فرصت وجوب زکات فطره، استارت شب عید فطر میباشد، البته سید ابوالقاسم خویی، فرصت آن را هنگام طلوع فجر روز عید دانسته میباشد.[۹] همینطور به‌فتوای مراجع پیروی، وقت پرداخت زکات فطره در روز عید فطر تا ظهر میباشد؛[۱۰] ولی از این در میان، سید موسی شبیری زنجانی آحاد روز را فرصت پرداخت زکات فطریه دانسته میباشد.[۱۱] با این درحال حاضر بیان شده که در صورتی‌که کسی نماز عید فطر میخواند، می بایست زکاتش را قبل از نماز پرداخت نماید یا این که به‌فتوای بعضی، آن را از اموالش غیروابسته نماید.[۱۲]
نماز عید: تلاوت نماز عید در طول غایب بودن امام مهدی(عج) مستحب، و در بعدازظهر حضور و حاکمیت امام(ع) واجب میباشد.[۱۳]
روزه دریافت کردن در روز عید فطر حرام میباشد.[۱۴]
انجام و آداب
شب عید
در کتاب‌های دعاها، ایفا و آدابی برای شب عید فطر سفارش شد‌ه‌است؛ برای مثال:

قرائت دعا، نماز و خواندن قرآن.[۱۵]
تلاوت دعای استهلال به‌هنگام رؤیت هلال شوال.[۱۶]
زیارت امام حسین(ع).[۱۷]
غسل کردن: وقت غسل شب عید فطر، از نخستین مغرب تا اذان صبح میباشد.[۱۸]
تلاوت این دعا بعد از نماز مغرب و نافله آن: «یَا ذَا الْمَنِّ وَالطَّوْلِ، یَا ذَا الْجُودِ، یَا مُصْطَفِیَ مُحَمَّدٍ وَ ناصِرَهُ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاغْفِرْ لِی کُلَّ ذَنْبٍ أَحْصَیْتَهُ وَ هُوَ عِنْدَکَ فِی کِتابٍ مُبِینٍ؛ ای صاحب و مالک نعمت و کرم، ای دارنده جود، ای برگزیننده محمّد و ای همراه وی، بر محمّد و بستگان محمّد سلام فرست و بر اینجانب بیامرز هر گناهی که شماره نمودی‌اش و آن پیش تو در کتابی آشکار میباشد.» بعداز آن می بایست سجده نماید و صد توشه در سجده بگوید: «أَتُاینترنتُ إِلَی اللّٰهِ». بعد از آن هر حاجتی که دارااست از معبود بخواهد.[۱۹]
تکبیرهای منحصربه‌فرد: مستحب میباشد پس از نماز مغرب و عشای شب عید فطر این تکبیرها گفته خواهد شد: «الله اکبر، الله اکبر، لا اله الا الله و الله اکبر، ولله الحمد، الحمدلله علی ما هدانا، وله الشکر علی ما اولانا.[۲۰][یادداشت ۱]
شب‌زنده‌داری: در روایتی که امام کاظم(ع) از امام علی(ع) نقل کرده، آمده میباشد: من را ذوق زده می‌سازد هر هر کس در طی سالْ خودش را در چهار شب (برای عبادت) سوا سازد: شب عید فطر، شب عید قربان، شب نصفه شعبان و شب اولیه ماه رجب.[۲۱] همینطور از امام باقر(ع) اورده شده که علی بن حسین(ع) شب عید فطر را در مسجد میماند و تا صبح نماز میخواند و شب‌زنده‌داری میکرد و می‌فرمود:‌ «این شب کمتر از شب قدر وجود ندارد».[۲۲]
روز عید
غسل: از مستحبات روز عید فطر غسل میباشد. استارت فرصت غسل از طلوع فجر میباشد، اما در اینکه نقطه پایان وقت غسل، قبل از خارج رفتن برای نماز عید میباشد یا این که زوال خورشید (وقت نماز ظهر) و یا این که غروب آفتاب، ایده ها مختلفی وجود داراست.[۲۳]
افطار: مستحب میباشد پیش از نماز عید، خوراکی‌ای به‌ویژه رطب خورده گردد.[۲۴]
بیان کردن تکبیرات خاص،«الله اکبر، الله اکبر، لا اله الا الله و الله اکبر، ولله الحمد، الحمدلله علی ما هدانا، وله الشکر علی ما اولانا.» بعداز نماز صبح، نماز عید[۲۵] و همینطور بعد از نماز ظهر و بعد از ظهر[۲۶] روز عید مستحب میباشد.
قرائت نماز عید فطر.
قرائت دعای ندبه.[۲۷]
آداب و رسوم
عید فطر از عیدهای اصلی مسلمان‌ها میباشد که با آداب و رسوم خاصی برگزار میشود و به همین مناسبت چندین روز تعطیل اعلام می گردد.[۲۸] مسلمانها در عید فطر نماز عید فطر میخوانند، شیرینی‌های محلی می‌پزند، پایکوبی میگیرند و به دیدوبازدید خاندان میروند

عید فطر او‌لین روز ماه شوال و از مهم‌ترین اعیاد مسلمان‌ها. بنابر روایاتی که از امامان شیعه بیان شده، عید فطر عید عده ای میباشد که روزه و عبادات آن ها پذیرفته گردیده و از آن رو عید قرار داده گردیده که مسلمان‌ها گرد هم آیند و خدا را ثنا نمایند. روزه دریافت کردن در عید فطر حرام و پرداخت زکات فطره بر مسلمانها واجب میباشد. تشریفات ترحیم مشهد

آداب و احکامی برای شب و روز عید فطر آورده شده میباشد؛ برای مثال شب‌زنده‌داری، تلاوت نماز و دعا، خواندن قرآن، غسل و اعلام کردن تکبیرهای خاص. کشورهای اسلامی به‌مناسبت عید فطر، دو روز یا این که بیشتر از آن را تعطیل اعلام می‌نمایند. مسلمان‌ها نماز عید فطر را به جماعت برگزار می‌نمایند و طبق آداب و رسوم خویش جشن و پای کوبی می گیرند. شاعران فارسی‌زبانی برای مثال سعدی شیرازی، عبدالرحمن جامی و قیصر امین‌پور، درباره عید فطر اشعاری سروده‌اند.

منزلت و مداقه
عید فطر اولی روز ماه شوال میباشد و در احادیث اسلامی، روزه پاداش‌های خداوند،[۱] روز جایزه نیکوکاران[۲] و روز آمرزش گناهان[۳] معرفی گردیده است. بنابر روایتی که از امام علی(ع) آورده شده، عید فطر عید کسی میباشد که معبود روزه او‌را پذیرفته و عبادتش را قبول نموده است.[۴] در داستان دیگری منقول از امام رضا(ع)، اورده شده که روز فطر عید قرار داده گردیده تا مسلمان ها در آن روز گرد هم آیند و پروردگار را برای نعمت‌هایی که به آن‌ها داده حمد نمایند، و از همین رو تکبیر در نماز آن بیش تر از روزهای دیگر قرار داده گردیده‌است.[۵]

نامگذاری
کلمه و واژه «فِطر» از ریشه فَطر، به‌معنای شکافتن، آغاز و ابتکار، گرفته گردیده است.[۶] آورده شده که «عید فطر» نیز از همین ریشه میباشد، چون روزه‌دار دهانش را در روز عید فطر بر خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها گشوده می‌نماید.[۷]

احکام

نماز عید فطر در مصلای طهران به امامت آیت‌الله خامنه‌ای (سال ۱۴۳۷ق) [۸]
زکات فطره: بنابر قسم دارای شهرت فقها، فرصت وجوب زکات فطره، استارت شب عید فطر میباشد، البته سید ابوالقاسم خویی، فرصت آن را هنگام طلوع فجر روز عید دانسته میباشد.[۹] همینطور به‌فتوای مراجع پیروی، وقت پرداخت زکات فطره در روز عید فطر تا ظهر میباشد؛[۱۰] ولی از این در میان، سید موسی شبیری زنجانی آحاد روز را فرصت پرداخت زکات فطریه دانسته میباشد.[۱۱] با این درحال حاضر بیان شده که در صورتی‌که کسی نماز عید فطر میخواند، می بایست زکاتش را قبل از نماز پرداخت نماید یا این که به‌فتوای بعضی، آن را از اموالش غیروابسته نماید.[۱۲]
نماز عید: تلاوت نماز عید در طول غایب بودن امام مهدی(عج) مستحب، و در بعدازظهر حضور و حاکمیت امام(ع) واجب میباشد.[۱۳]
روزه دریافت کردن در روز عید فطر حرام میباشد.[۱۴]
انجام و آداب
شب عید
در کتاب‌های دعاها، ایفا و آدابی برای شب عید فطر سفارش شد‌ه‌است؛ برای مثال:

قرائت دعا، نماز و خواندن قرآن.[۱۵]
تلاوت دعای استهلال به‌هنگام رؤیت هلال شوال.[۱۶]
زیارت امام حسین(ع).[۱۷]
غسل کردن: وقت غسل شب عید فطر، از نخستین مغرب تا اذان صبح میباشد.[۱۸]
تلاوت این دعا بعد از نماز مغرب و نافله آن: «یَا ذَا الْمَنِّ وَالطَّوْلِ، یَا ذَا الْجُودِ، یَا مُصْطَفِیَ مُحَمَّدٍ وَ ناصِرَهُ صَلِّ عَلَیٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاغْفِرْ لِی کُلَّ ذَنْبٍ أَحْصَیْتَهُ وَ هُوَ عِنْدَکَ فِی کِتابٍ مُبِینٍ؛ ای صاحب و مالک نعمت و کرم، ای دارنده جود، ای برگزیننده محمّد و ای همراه وی، بر محمّد و بستگان محمّد سلام فرست و بر اینجانب بیامرز هر گناهی که شماره نمودی‌اش و آن پیش تو در کتابی آشکار میباشد.» بعداز آن می بایست سجده نماید و صد توشه در سجده بگوید: «أَتُاینترنتُ إِلَی اللّٰهِ». بعد از آن هر حاجتی که دارااست از معبود بخواهد.[۱۹]
تکبیرهای منحصربه‌فرد: مستحب میباشد پس از نماز مغرب و عشای شب عید فطر این تکبیرها گفته خواهد شد: «الله اکبر، الله اکبر، لا اله الا الله و الله اکبر، ولله الحمد، الحمدلله علی ما هدانا، وله الشکر علی ما اولانا.[۲۰][یادداشت ۱]
شب‌زنده‌داری: در روایتی که امام کاظم(ع) از امام علی(ع) نقل کرده، آمده میباشد: من را ذوق زده می‌سازد هر هر کس در طی سالْ خودش را در چهار شب (برای عبادت) سوا سازد: شب عید فطر، شب عید قربان، شب نصفه شعبان و شب اولیه ماه رجب.[۲۱] همینطور از امام باقر(ع) اورده شده که علی بن حسین(ع) شب عید فطر را در مسجد میماند و تا صبح نماز میخواند و شب‌زنده‌داری میکرد و می‌فرمود:‌ «این شب کمتر از شب قدر وجود ندارد».[۲۲]
روز عید
غسل: از مستحبات روز عید فطر غسل میباشد. استارت فرصت غسل از طلوع فجر میباشد، اما در اینکه نقطه پایان وقت غسل، قبل از خارج رفتن برای نماز عید میباشد یا این که زوال خورشید (وقت نماز ظهر) و یا این که غروب آفتاب، ایده ها مختلفی وجود داراست.[۲۳]
افطار: مستحب میباشد پیش از نماز عید، خوراکی‌ای به‌ویژه رطب خورده گردد.[۲۴]
بیان کردن تکبیرات خاص،«الله اکبر، الله اکبر، لا اله الا الله و الله اکبر، ولله الحمد، الحمدلله علی ما هدانا، وله الشکر علی ما اولانا.» بعداز نماز صبح، نماز عید[۲۵] و همینطور بعد از نماز ظهر و بعد از ظهر[۲۶] روز عید مستحب میباشد.
قرائت نماز عید فطر.
قرائت دعای ندبه.[۲۷]
آداب و رسوم
عید فطر از عیدهای اصلی مسلمان‌ها میباشد که با آداب و رسوم خاصی برگزار میشود و به همین مناسبت چندین روز تعطیل اعلام می گردد.[۲۸] مسلمانها در عید فطر نماز عید فطر میخوانند، شیرینی‌های محلی می‌پزند، پایکوبی میگیرند و به دیدوبازدید خاندان میروند