مجله خبری تشریفات

غایب بودن
برای دیگر کاربردها غایب بودن (عدم وضوح‌زدایی) را ملاحظه کنید.
کردار

آیه ها اخلاقی
آیه ها افک • آیه اخوت • آیه اطعام • آیه نبأ • آیه نجوا • آیه مشیت • آیه بر • آیه اصلاح ذات در میان • آیه ایثار
روایات اخلاقی
حدیث قرب نوافل • حدیث مکارم کردار • حدیث معراج • حدیث جنود عقل و جهل
فضیلت ها اخلاقی
تواضع • قناعت • سخاوت • کظم غیظ • اخلاص • خشیت • حلم • زهد و تقوا • شجاعت • عفت • انصاف • اصلاح ذات البین • عیب‌پوشی • بلاکشی
رذایل اخلاقی
تکبر • حرص • حسد • لاف • غایب بودن • کلام‌چینی • بهتان • بخل • عاق پدر و مادر • حدیث نفس • عجب • عیب‌جویی • سمعه • انقطاع رحم • ترویج فحشاء • کفران نعمت
اصطلاحات اخلاقی
جهاد نفس • نفس لوامه • نفس اماره • نفس مطمئنه • به حساب آوردن • مراقبه • مشارطه • گناه • درس خلق و خوی • تشریفات ترحیم مشهد استدراج
عالمان کردار
ملامهدی نراقی • ملا احمد نراقی • میرزا جواد ملکی تبریزی • سید علی حکم دهنده • سید رضا بهاءالدینی • سید عبدالحسین دستغیب • عبدالکریم حق‌شناس • عزیزالله خوشوقت • محمدتقی بهجت • علی‌اکبر مشکینی • حسین مظاهری • محمدرضا مهدوی کنی
منابع اخلاقی
قرآن • نهج البلاغه • مصباح الشریعة • مکارم الاخلاق • المحجة البیضاء • رساله لقاءالله (کتاب) • تیم وَرّام • جامع السعادات • معراج السعادة • المراقبات
نبو
غِیبَت از گناهان کبیره به معنای بدگویی پشت راز دیگرافراد میباشد که در اسلام به‌شدت از آن نهی گردیده است. قرآن این گناه را همانند میل کردن گوشت اخوی مرده تعریف کرده و در احادیث گناه آن شدیدتر از زنا معرفی شد‌ه‌است. خلال ارتکاب غایب بودن، گوش دادن به غایب بودن نیز حرام میباشد. غایب بودن، پایمال کردن حق دیگران به شمار می آید؛ ازاین‌رو، بنابر برخی احادیث، توبه از آن منوط به سپری شد کردن غایب بودن‌شونده میباشد. در احادیث، برای غایب بودن اثر ها و عذاب‌هایی مذکور میباشد مانند این که محرک اجرا با تقوا غایب بودن‌کننده به غایب بودن‌شونده و گناهانِ غایب بودن‌شونده به غایب بودن‌کننده منتقل میگردد.

غایب بودن را موجب بدبینی، کینه ورزی و کینه، جدا ارتباط و خرابی ایمان و خوی در جامعه و حتی از میان رفتن معاش اجتماعی دانسته‌اند.

معنی‌شناسی
در اصطلاح دانش رفتار، غایب بودن آن میباشد که در غیاب اخوی فقهی، به ذکر آنچه نقلش مایه ناخشنودی وی می گردد بپردازند،[۱] خواه آن نقص در تن وی باشد یا این که در نَسب یا این که در صفات و افعال و اقوال وی یا این که در چیزی که وابسته به وی باشد مثل منزل و خرقه.[۲]

به گفته علامه طباطبایی، برای غایب بودن، به دلیل اختلاف در مصادیق آن، تفاسیر و تعاریف مختلفی ارائه شد‌ه‌است که وجه مشترک آن ها این میباشد که پشت راز کسی چیزی گفته خواهد شد که در حالتی‌که بشنود،‌ غمگین خواهد شد. ازهمین رو، بدگویی پشت راز متظاهر به فسق را غایب بودن نشمرده‌اند.[۳]

اورده شده غایب بودن، صرفا بدگویی با لهجه وجود ندارد؛ بلکه بدگویی با کنایه و اشاره و تایپ کردن و مانند آن ها را نیز دربرمی‌گیرد.[۴] در روایتی آورده شده زنی بر عایشه وارد شد، زیرا خارج رفت، عایشه با دست خویش اشاره نمود که‌این قدکوتاه میباشد. پیامبر پروردگار(ص) فرمود: غایب بودن اورا کردی.[۵]

به نظریه نراقی (درگذشت: ۱۲۰۹ق)، نقطه مشترک غایب بودن با تهمت و بهتان، در آزرده شدن فرد با شنیدن نسبت نارواست با این تفاوت که در صورتی‌که آن نسبت زشت در فرد نباشد افترا میباشد و در صورتیکه در غیاب او گفته گردد غایب بودن میشود و در‌صورتی‌که در حضور فرد گفته خواهد شد بدترین نوع لاف و افترا میباشد.[۶]

تفاوت با بهتان و حرف‌چینی
نوشته‌ی علمی‌های مهم: بهتان و کلام‌چینی
به گفته امام خمینی، بدگویی پشت راز کسی را غایب بودن گویند خواه آن عیب در وی باشد خواه نباشد؛ البته بهتان، آن میباشد که عیبی که در کسی وجود ندارد،‌ به وی نسبت داده خواهد شد خواه پشت راز وی باشد یا این که در حضور وی.[۷]

در حالتی که پشت راز دیگری مقاله دروغی ذکر خواهد شد، گناهی مضاعف میباشد که بهتان اسم داراست: ترکیبی از لاف و غایب بودن. [۸] همینطور در‌حالتی که در غیاب کسی حرف یا این که رفتاری به حقیقت (خیر لاف) البته با مقصود برهم زدن رابطه ها صمیمانه آن دو ذکر گردد، گناه این فعالیت حرف‌چینی و نَمّامی میباشد که جزو گناهان کبیره میباشد. [۹] ذکر خیر و خوبی و کمال بقیه افراد را غایب بودن ندانسته‌اند. [۱۰]

در روایتی نقل شد‌ه‌است وقتی که درباره عیب کسی حرف گفته می گردد، در صورتی‌که آن عیب در آن شخص باشد و معبود آن را بد می‌شمارد،‌ غایب بودن میباشد و در‌حالتی که آن عیب در وی نباشد،‌ افترا میباشد.[۱۱]

غایب بودن
برای دیگر کاربردها غایب بودن (عدم وضوح‌زدایی) را ملاحظه کنید.
کردار

آیه ها اخلاقی
آیه ها افک • آیه اخوت • آیه اطعام • آیه نبأ • آیه نجوا • آیه مشیت • آیه بر • آیه اصلاح ذات در میان • آیه ایثار
روایات اخلاقی
حدیث قرب نوافل • حدیث مکارم کردار • حدیث معراج • حدیث جنود عقل و جهل
فضیلت ها اخلاقی
تواضع • قناعت • سخاوت • کظم غیظ • اخلاص • خشیت • حلم • زهد و تقوا • شجاعت • عفت • انصاف • اصلاح ذات البین • عیب‌پوشی • بلاکشی
رذایل اخلاقی
تکبر • حرص • حسد • لاف • غایب بودن • کلام‌چینی • بهتان • بخل • عاق پدر و مادر • حدیث نفس • عجب • عیب‌جویی • سمعه • انقطاع رحم • ترویج فحشاء • کفران نعمت
اصطلاحات اخلاقی
جهاد نفس • نفس لوامه • نفس اماره • نفس مطمئنه • به حساب آوردن • مراقبه • مشارطه • گناه • درس خلق و خوی • تشریفات ترحیم مشهد استدراج
عالمان کردار
ملامهدی نراقی • ملا احمد نراقی • میرزا جواد ملکی تبریزی • سید علی حکم دهنده • سید رضا بهاءالدینی • سید عبدالحسین دستغیب • عبدالکریم حق‌شناس • عزیزالله خوشوقت • محمدتقی بهجت • علی‌اکبر مشکینی • حسین مظاهری • محمدرضا مهدوی کنی
منابع اخلاقی
قرآن • نهج البلاغه • مصباح الشریعة • مکارم الاخلاق • المحجة البیضاء • رساله لقاءالله (کتاب) • تیم وَرّام • جامع السعادات • معراج السعادة • المراقبات
نبو
غِیبَت از گناهان کبیره به معنای بدگویی پشت راز دیگرافراد میباشد که در اسلام به‌شدت از آن نهی گردیده است. قرآن این گناه را همانند میل کردن گوشت اخوی مرده تعریف کرده و در احادیث گناه آن شدیدتر از زنا معرفی شد‌ه‌است. خلال ارتکاب غایب بودن، گوش دادن به غایب بودن نیز حرام میباشد. غایب بودن، پایمال کردن حق دیگران به شمار می آید؛ ازاین‌رو، بنابر برخی احادیث، توبه از آن منوط به سپری شد کردن غایب بودن‌شونده میباشد. در احادیث، برای غایب بودن اثر ها و عذاب‌هایی مذکور میباشد مانند این که محرک اجرا با تقوا غایب بودن‌کننده به غایب بودن‌شونده و گناهانِ غایب بودن‌شونده به غایب بودن‌کننده منتقل میگردد.

غایب بودن را موجب بدبینی، کینه ورزی و کینه، جدا ارتباط و خرابی ایمان و خوی در جامعه و حتی از میان رفتن معاش اجتماعی دانسته‌اند.

معنی‌شناسی
در اصطلاح دانش رفتار، غایب بودن آن میباشد که در غیاب اخوی فقهی، به ذکر آنچه نقلش مایه ناخشنودی وی می گردد بپردازند،[۱] خواه آن نقص در تن وی باشد یا این که در نَسب یا این که در صفات و افعال و اقوال وی یا این که در چیزی که وابسته به وی باشد مثل منزل و خرقه.[۲]

به گفته علامه طباطبایی، برای غایب بودن، به دلیل اختلاف در مصادیق آن، تفاسیر و تعاریف مختلفی ارائه شد‌ه‌است که وجه مشترک آن ها این میباشد که پشت راز کسی چیزی گفته خواهد شد که در حالتی‌که بشنود،‌ غمگین خواهد شد. ازهمین رو، بدگویی پشت راز متظاهر به فسق را غایب بودن نشمرده‌اند.[۳]

اورده شده غایب بودن، صرفا بدگویی با لهجه وجود ندارد؛ بلکه بدگویی با کنایه و اشاره و تایپ کردن و مانند آن ها را نیز دربرمی‌گیرد.[۴] در روایتی آورده شده زنی بر عایشه وارد شد، زیرا خارج رفت، عایشه با دست خویش اشاره نمود که‌این قدکوتاه میباشد. پیامبر پروردگار(ص) فرمود: غایب بودن اورا کردی.[۵]

به نظریه نراقی (درگذشت: ۱۲۰۹ق)، نقطه مشترک غایب بودن با تهمت و بهتان، در آزرده شدن فرد با شنیدن نسبت نارواست با این تفاوت که در صورتی‌که آن نسبت زشت در فرد نباشد افترا میباشد و در صورتیکه در غیاب او گفته گردد غایب بودن میشود و در‌صورتی‌که در حضور فرد گفته خواهد شد بدترین نوع لاف و افترا میباشد.[۶]

تفاوت با بهتان و حرف‌چینی
نوشته‌ی علمی‌های مهم: بهتان و کلام‌چینی
به گفته امام خمینی، بدگویی پشت راز کسی را غایب بودن گویند خواه آن عیب در وی باشد خواه نباشد؛ البته بهتان، آن میباشد که عیبی که در کسی وجود ندارد،‌ به وی نسبت داده خواهد شد خواه پشت راز وی باشد یا این که در حضور وی.[۷]

در حالتی که پشت راز دیگری مقاله دروغی ذکر خواهد شد، گناهی مضاعف میباشد که بهتان اسم داراست: ترکیبی از لاف و غایب بودن. [۸] همینطور در‌حالتی که در غیاب کسی حرف یا این که رفتاری به حقیقت (خیر لاف) البته با مقصود برهم زدن رابطه ها صمیمانه آن دو ذکر گردد، گناه این فعالیت حرف‌چینی و نَمّامی میباشد که جزو گناهان کبیره میباشد. [۹] ذکر خیر و خوبی و کمال بقیه افراد را غایب بودن ندانسته‌اند. [۱۰]

در روایتی نقل شد‌ه‌است وقتی که درباره عیب کسی حرف گفته می گردد، در صورتی‌که آن عیب در آن شخص باشد و معبود آن را بد می‌شمارد،‌ غایب بودن میباشد و در‌حالتی که آن عیب در وی نباشد،‌ افترا میباشد.[۱۱]