اشخاصی که وقف برای آن ها شکل می گیرد
هر که برای وی وقف می گردد بایستی جان دار باشد، شخص یا این که عده ای مشخص و معلوم باشند و وقفکردن برایشان حرام نباشد. طبق این شروط، برای هر کس به جهان نیامده میباشد، نمیقدرت وقف کرد. همینطور برای راهزنان و کافران حربی نمیقدرت وقف کرد؛ زیرا وقفکردن برایشان حرام تشریفات ترحیم مشهد میباشد.[۴۰]
کار وقفکردن
کار وقفکردن هنگامی درست میباشد که حالت پایین را داشته باشد:
همیشگیبودن: یعنی وقف نباید زماندار باشد. براین اساس وقفکردن برای مدتی خاص، درست وجود ندارد. همینطور وقفکردن برای فردی خاص صحیح وجود ندارد؛ زیرا با مرگ وی وقف نقطه نهایی مییابد.
فعلیتداشتن: یعنی وقف از فرصت قرائت صیغه آن فعلیت می یابد و نمیقدرت صیغه وقف را برای وقفکردن مالی در بعدی خواند.
به دست آوردن محصول: تاهنگامیکه چیزی که وقف گردیده، از واقف گرفته نشده، وقف شکل نگرفته میباشد و آن چیز کالا وی به حساب میآید.
بیرونشدن از ملکیت واقف: طبق این شرط، کسی نمیتواند متاعَش را برای خودش وقف نماید.[۴۱]
احکام
بعضی از احکام وقف، برپایه رسالههای توضیحالمسائل به تفصیل ذیل میباشد:
جنس وقفی از ملکیت واقف بیرون میشود و واقف نمیتواند آن بفروشد یا این که ببخشد و کسی از آن ارث نمیپیروزی.
فرآورده وقفی قابل دادوستد وجود ندارد.
فتوای بعضا از مراجع پیروی این میباشد که در وقف، بایستی صیغه وقف خوانده خواهد شد؛ البته موردنیاز وجود ندارد به لهجه عربی باشد؛ ولی بعضی دیگر از مراجع تبعیت، قرائت صیغه را ما یحتاج نمیدانند و میگویند همینکه چیزی بنویسیم یا این که کاری ایفا دهیم که معنای آن وقفکردن باشد، وقف درست میباشد.
طبق فتوای بعضی از مراجع، در وقف، نیاز به قبول عده ای که برایشان وقف گردیده وجود ندارد، چه وقف عام باشد یا این که خاص؛ ولی بعضا دیگر میگویند در وقف خاص، قبول شخص یا این که اشخاصی که برایشان وقف گردیدهاست، شرط صدق میباشد.
نمیاقتدار مالی را برای خویش وقف کرد. اما در شرایطی که کسی مالی را به عنوان مثالً برای فقرا وقف نماید و خودش بعداً بینوا گردد، می تواند از منافع آن متاع به کار گیری نماید.
درصورتیکه متاع موقوفه وخیم خواهد شد، از وقف بیرون نمی شود؛ بلکه در صورتیکه قابل تعمیر باشد، می بایست آن را تعمیر کرد. درصورتیکه قابل تعمیر نباشد، می بایست آن را فروخت و پول آن را در مجاورتترین عمل به حیث واقف خرج کرد. درحالتی که این هم ممکن نباشد، می بایست پول آن را در شغل نه صرف کرد.[۴۲]
کتابشناسی
برخی از کتابها در مسئله وقف عبارتاند از:
وقف در فقه اسلامی و نقش آن در شکوفایی اقتصاد، نوشته محمدحسن حائری یزدی. درین کتاب، عنایت وقف در اسلام، تاریخ آن از پیش از اسلام، وقف بین ملتهای غیرمسلمان، موقوفات رسول(ص) و امامان(ع)، احکام شرعی فقه از منظر مذهب ها اسلامی، اصطلاحات وقف، کیفیت مصرف درآمد وقف، نقش وقف در تحقق هدف ها اقتصاد اسلامی صحبت آمده میباشد.
احكام الوقف فى الشريعة الاسلاميه، نوشته محمد عبيد الكبيسى. این کتاب با اسم احکام وقف در شریعت اسلام، به ترجمه احمد صادقی گلدر منتشر شدهاست. کتاب توشه ابتدا در سال ۱۳۹۷ق/۱۹۷۷م در عراق چاپ شد.[۴۳] در آن، نگرشهای فقیهان مذهبها گوناگون اسلامی (جعفرى، حنبلى، حنفى، شافعى، زيدى، ظاهرى و مالكى) رسیدگی و طریقه مولف در هر قضیه آورده شده میباشد.[۴۴]
فرهنگ و تمدن اصطلاحات وقف. این کتاب ترجمه المصطلحات الوقفیه، نوشته عبیدالله عتیقی، عزالدین تونی و خالد شعیب میباشد که بوسیله عباس اسماعیلیزاده ترجمه گردیده است. در آن، در ۱۰۶ مدخل، مباحث وقف از بینش مذهبها چهارگانه اهلسنت، توضیح داده گردیدهاست.[۴۵]
احکام الوقف فی الشریعة الاسلامیة الغراء، نوشته جعفر سبحانی. بهگفته تالیف کننده، در آن، عملکرد گردیدهاست بعضی از مسائل وقف که موجب عسر و حرج متولیان وقف میگردد، حل گردد.[۴۶]
اشخاصی که وقف برای آن ها شکل می گیرد
هر که برای وی وقف می گردد بایستی جان دار باشد، شخص یا این که عده ای مشخص و معلوم باشند و وقفکردن برایشان حرام نباشد. طبق این شروط، برای هر کس به جهان نیامده میباشد، نمیقدرت وقف کرد. همینطور برای راهزنان و کافران حربی نمیقدرت وقف کرد؛ زیرا وقفکردن برایشان حرام تشریفات ترحیم مشهد میباشد.[۴۰]
کار وقفکردن
کار وقفکردن هنگامی درست میباشد که حالت پایین را داشته باشد:
همیشگیبودن: یعنی وقف نباید زماندار باشد. براین اساس وقفکردن برای مدتی خاص، درست وجود ندارد. همینطور وقفکردن برای فردی خاص صحیح وجود ندارد؛ زیرا با مرگ وی وقف نقطه نهایی مییابد.
فعلیتداشتن: یعنی وقف از فرصت قرائت صیغه آن فعلیت می یابد و نمیقدرت صیغه وقف را برای وقفکردن مالی در بعدی خواند.
به دست آوردن محصول: تاهنگامیکه چیزی که وقف گردیده، از واقف گرفته نشده، وقف شکل نگرفته میباشد و آن چیز کالا وی به حساب میآید.
بیرونشدن از ملکیت واقف: طبق این شرط، کسی نمیتواند متاعَش را برای خودش وقف نماید.[۴۱]
احکام
بعضی از احکام وقف، برپایه رسالههای توضیحالمسائل به تفصیل ذیل میباشد:
جنس وقفی از ملکیت واقف بیرون میشود و واقف نمیتواند آن بفروشد یا این که ببخشد و کسی از آن ارث نمیپیروزی.
فرآورده وقفی قابل دادوستد وجود ندارد.
فتوای بعضا از مراجع پیروی این میباشد که در وقف، بایستی صیغه وقف خوانده خواهد شد؛ البته موردنیاز وجود ندارد به لهجه عربی باشد؛ ولی بعضی دیگر از مراجع تبعیت، قرائت صیغه را ما یحتاج نمیدانند و میگویند همینکه چیزی بنویسیم یا این که کاری ایفا دهیم که معنای آن وقفکردن باشد، وقف درست میباشد.
طبق فتوای بعضی از مراجع، در وقف، نیاز به قبول عده ای که برایشان وقف گردیده وجود ندارد، چه وقف عام باشد یا این که خاص؛ ولی بعضا دیگر میگویند در وقف خاص، قبول شخص یا این که اشخاصی که برایشان وقف گردیدهاست، شرط صدق میباشد.
نمیاقتدار مالی را برای خویش وقف کرد. اما در شرایطی که کسی مالی را به عنوان مثالً برای فقرا وقف نماید و خودش بعداً بینوا گردد، می تواند از منافع آن متاع به کار گیری نماید.
درصورتیکه متاع موقوفه وخیم خواهد شد، از وقف بیرون نمی شود؛ بلکه در صورتیکه قابل تعمیر باشد، می بایست آن را تعمیر کرد. درصورتیکه قابل تعمیر نباشد، می بایست آن را فروخت و پول آن را در مجاورتترین عمل به حیث واقف خرج کرد. درحالتی که این هم ممکن نباشد، می بایست پول آن را در شغل نه صرف کرد.[۴۲]
کتابشناسی
برخی از کتابها در مسئله وقف عبارتاند از:
وقف در فقه اسلامی و نقش آن در شکوفایی اقتصاد، نوشته محمدحسن حائری یزدی. درین کتاب، عنایت وقف در اسلام، تاریخ آن از پیش از اسلام، وقف بین ملتهای غیرمسلمان، موقوفات رسول(ص) و امامان(ع)، احکام شرعی فقه از منظر مذهب ها اسلامی، اصطلاحات وقف، کیفیت مصرف درآمد وقف، نقش وقف در تحقق هدف ها اقتصاد اسلامی صحبت آمده میباشد.
احكام الوقف فى الشريعة الاسلاميه، نوشته محمد عبيد الكبيسى. این کتاب با اسم احکام وقف در شریعت اسلام، به ترجمه احمد صادقی گلدر منتشر شدهاست. کتاب توشه ابتدا در سال ۱۳۹۷ق/۱۹۷۷م در عراق چاپ شد.[۴۳] در آن، نگرشهای فقیهان مذهبها گوناگون اسلامی (جعفرى، حنبلى، حنفى، شافعى، زيدى، ظاهرى و مالكى) رسیدگی و طریقه مولف در هر قضیه آورده شده میباشد.[۴۴]
فرهنگ و تمدن اصطلاحات وقف. این کتاب ترجمه المصطلحات الوقفیه، نوشته عبیدالله عتیقی، عزالدین تونی و خالد شعیب میباشد که بوسیله عباس اسماعیلیزاده ترجمه گردیده است. در آن، در ۱۰۶ مدخل، مباحث وقف از بینش مذهبها چهارگانه اهلسنت، توضیح داده گردیدهاست.[۴۵]
احکام الوقف فی الشریعة الاسلامیة الغراء، نوشته جعفر سبحانی. بهگفته تالیف کننده، در آن، عملکرد گردیدهاست بعضی از مسائل وقف که موجب عسر و حرج متولیان وقف میگردد، حل گردد.[۴۶]

راهنمای کامل برنامهریزی مراسم ترحیم بدون استرس